برای تبیین نظریه‌ی ملی‌گرایی لیبرال در ایران، ناگزیر باید بنیادی‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین عنصر آن، یعنی «انسان ایرانی» را مورد تأمل قرار داد. هرگونه نظریه‌پردازی در باب ملی‌گرایی لیبرال با تأکید بر حقوق فردی، آزادی و عقلانیت سیاسی مستلزم فهمی عمیق و چندلایه از مفهوم انسان است؛ انسانی که در عین برخورداری از وجوهی جهان‌شمول، در زمینه‌ای فرهنگی، تاریخی و ملی معنا می‌یابد.