جواد طباطبایی

سمپوزیوم انقلاب مشروطه

🔹بحثی در مورد پیدایش واژه "مشروطه" 🔹سابقه به وجود آمدن "فکر مشروطه خواهی" 🔹نقش "مکتب تبریز" در نخستین آگاهی‌های ایرانیان 🔹اولین ترجمه‌های کتاب‌های حقوقی در مورد مشروطیت 🔹نخستین آشنایی‌های ایرانیان با پارلمان و نظام‌های حقوقی اروپا 🔹سابقه نخستین بحث‌ها در مورد "قانون اساسی مشروطه" در
Read more

خصال نظریه پرداز زوال اندیشه سیاسی

بیست وسه آذر، هفتاد و ششمین سالروز تولد دکتر سیدجواد طباطبایی است، پژوهشگر و استاد علم سیاست و اگرچه خودش چندان تمایل ندارد «روشنفکر» خوانده شود، اما بدون تردید یکی از موثرترین و بحث برانگیزترین چهره ها در فضای روشنفکری ایران در سه دهه اخیر
Read more

دولتِ ملّیِ موجود و امّتِ مفقود

چند هفته پیش، مقام عالی معاونت ریاست جمهوری فرموده‌اند : «بر خلاف الگوی غربی که حکمرانی را مبتنی بر Nation State تعریف می‌کند، علی‌المبنا ما با این مشکل داریم و مسئلۀ ما امام و امّت است»! و آن‌گاه نیز افزوده‌اند : «مسئله مسئلۀ امّت‌سازی است.»
Read more

آن‌که تاریخ می‌داند و آن‌که نمی‌داند

کمتر کشوری در جهان متمدن وجود دارد که کارگزاران بلندپایۀ آن به اندازۀ فرمانروایان ایران از تاریخ کشور خود بیگانه و از آن نفور باشند. البته، این تنها یکی از فضیلت‌های ملّی ماست و انحصار به فرمانروایان نیز ندارد. در این کشور، دیواری کوتاه‌تر از
Read more

در باره شیوۀ تاریخ‌نویسی ایدئولوژیک، دکتر جواد طباطبایی

این‌که ایران، مانند هر کشور دیگری، دشمنانی دارد امری بدیهی است، اما این‌که همۀ دشمنان خارجی ــ یا مقیم خارج ــ نمایندگانی نیز در داخل دارند که شمار اینان از عدد آنان نیز بیشتر است جای شگفتی دارد. در نخستین نگاه، احتمال دارد این ادعا،
Read more

«عمق استراتژیک ما» و پیامدهای جنگ قره باغ، جواد طباطبایی

یکی از مهم‌ترین موانع بر سرِ راه فهم درست آن‌چه در بیرون مرزهای کشور می‌گذرد تصور نادرست از سرشت دولت ملّی و منافع ملّی است. از آغاز انقلاب، اگرچه مسئولان بلندپایه، در دوره‌هایی شعار منافع ملّی را با تأخیر بسیار داده‌اند، اما توهّم وابستگیِ «ملّت»
Read more

فایل صوتی: مبانی نظریه مشروطه خواهی-دکتر جواد طباطبایی

مشروطیت نظریه ای سیاسی-حقوقی برای تأسیس نظامی است که در آن قانون برتر از فرد قرار گیرد. از این حیث، فرقی ندارد که شکل نظام حکومتی سلطنتی باشد، یا جمهوری. هر کدام می تواند مشروطه باشد، یا خودکامه. دکتر جواد طباطبایی
Read more

باید گفت‌ كه‌ انقلاب‌ اسلامی شكست‌ خورده‌ است‌…

این‌ مفاهیم‌ نا روشنی‌ كه‌ امروزه‌ سكه‌ رایج‌ است مانند روشنفكری‌ دینی‌، مردم‌سالاری‌ دینی‌، پروتستانتیسم ‌اسلامی‌ پی‌آمدی‌ جز آشوب‌ ذهنی‌ و انحطاط برای ایران‌ نمی‌تواند داشته‌ باشد، هم‌ چنان‌ كه‌ تفسیر ماركسیستی‌ علی‌ شریعتی‌ درصورت ‌بسیار مبتذل‌ آن‌ پی ‌آمدی‌ جز تباهی‌ فكر دو نسل‌
Read more

لنین ، استالین ، مائو

بیشتر انقلاب‌های سیاسی جدید –از انقلاب فرانسه تا انقلاب اکتبر و چین –انقلاب‌هایی فرهنگی نیز بوده‌اند و در مورد این دو انقلاب اخیر به جرئت می‌توان گفت که آسیب‌هایی که از انقلاب فرهنگی بر آن کشورها وارد شده از آسیب‌های انقلاب سیاسی کمتر نبوده است.
Read more

اندیشهٔ سیاسی اصلاح دینی و مخالفان آن

پس از کشتار جمعی پروتستانها در شب بارتلمی قدیس در ۱۵۷۴، موضع آنان در قبال حکومت و شخص پادشاه فرانسه دستخوش دگرگونی شد و بسیاری از آنان شاه را در کانون انتقادهای خود قرار دادند. در میان این رساله‌ها دو اثر حقوق مقامات نوشتهٔ تئودور
Read more

معجزه تاریخ‌نویسی مارکسیستی

این شیوه تاریخ‌نویسی، در کشوری مانند ایران که تاریخی طولانی دارد، روشی یک‌سره اَبتَر است. در پیش‌گفتار نویسنده بر کتاب به تصریح آمده است: «نگارش این اثر... به منظور بررسی پایگاه حزب توده، مهم‌ترین سازمان کمونیستی در ایران، آغاز شد.» آن‌گاه، نویسنده، با اشاره‌ای به
Read more

تاریخ‌نویسی شورویستی

این آبراهامیان، هم‌وطن سابق ارمنی‌تبار، توده‌ای آمریکایی و استاد ممتاز کالجی در نیویورک آیتی در سفاهت بازمانده چپ وطنی است و با این‌که بیش از شصت سال را در انگلستان و آمریکا گذرانده، حتی یک ذره هم از این سفاهت کاسته نشده و به نوعی
Read more

دکتر جواد طباطبایی: ایران چیست؟ (۱-۳)

هرچه در این بحث پیش رفتم، بیشتر متوجه شدم که ما نه‌تنها نمی‌دانیم ایران چیست، بلکه در سال‌های اخیر، این ندانستن دیگر پرسشی هم ایجاد نمی‌کند!تکیه زده‌ایم به مخدّه‌های ایدئولوژیک که بسیار گرم و نرم اند و بسیار راحت.آنجا لم داده‌ایم و این ایدئولوژی و
Read more

تأملی در ترجمهٔ متن های اندیشهٔ سیاسی جدید

از برخی تفسیرهای حمید عنایت از اندیشهٔ سیاسی ماکیاوللی می‌توان دریافت که او دست کم یک بار دو رسالهٔ مهم شهربار و گفتارها را به درستی نخوانده بوده است. او می‌نویسد: «عیب مهمی که بر ماکیاول می‌توان گرفت، نه مخالفتش با قواعد اخلاقی، بلکه غفلت
Read more

تاریخ‌نویس ایرانی و بسط آگاهی ملی، جواد طباطبايی

توضیح نظری مشروطیت نیز از نیم سده پیش با فریدون آدمیت آغاز شد و در دهه‌های اخیر تاریخ نویسان دیگری پژوهشهایی از نوع تحقیقات کسروی و آدمیت را دنبال کرده‌‌اند، اما به نظر نمی‌رسد که تاریخ نویسی مشروطیت توانسته باشد معنای جنبش مشروطه خواهی را
Read more

دیانت به مثابه امری ملی، جواد طباطبایی

آنچه بیش از همه در دگرگونی چهرهٔ اروپای سده‌های میانه مؤثر بود، افزون بر تحولات اجتماعی - اقتصادی، فروپاشی امپراتوری مقدس و استوار شدن تدریجی شالودهٔ ملت‌های نوبنیادی بود که پیشتر بخش‌هایی از امت مسیح و جمهوری مسیحی به شمار می‌آمدند. در بسیاری از کشورها،
Read more

خصال نظریه پرداز زوال اندیشه سیاسی

بیست وسه آذر، هفتاد و پنجمین سالروز تولد دکتر سیدجواد طباطبایی است، پژوهشگر و استاد علم سیاست و اگرچه خودش چندان تمایل ندارد «روشنفکر» خوانده شود، اما بدون تردید یکی از موثرترین و بحث برانگیزترین چهره ها در فضای روشنفکری ایران در سه دهه اخیر
Read more

رویای امپراتوری بزرگ تورانی خطری استراتژیک  برای ایران

ترکیه در  دهه های قبل متوجه شده بود که دوران خلافت برای همیشه گذشته است؛ اما امروز به شکل دیگری کوشش می کنند تا همان خلافت را تجدید کنند و ما از آن با عنوان نوعثمانی گری یاد می کنیم. ما گاهی قصد اردوغان را
Read more

جواد طباطبايي, نظریه حزبی جامعه شناسی

بديهي است كه  ديانت ايدئولوژيكي، جز به مثابة نقيض «ناسيوناليسم»،‌ كه گمان مي‌شد ايدئولوژي سلطنت است،‌ نمي‌توانست تدوين شود. به اين اعتبار،‌ آل احمد و شريعتي،‌ به درجات متفاوتي،‌ تصوري از امر ملّي پيدا نكردند و كوشش كردند ديانت ايدئولوژيكي ــ يا ايدئولوژي ديني ــ
Read more

گام نخست ایدئولوژیکی شدن فهم دینی

سبب اين‌كه، تا زماني كه ايران‌شناسان اصطلاحي مانند ناسيوناليسم يا «ملّي‌گرايي» را به مورد تاريخ و تاريخ انديشه در ايران اطلاق كردند، اصطلاح ملّي و ملّي‌گرايي هرگز رواج چنداني در ايران پيدا نكرد. اين بود كه ايرانيان از كهن‌ترين ايام شهودي از وضع ملّي خود
Read more

((ایرانِ بزرگِ فرهنگی)) چیست؟

از این حیث، ادب کردی به همان اندازه ناحیه‌ای از ادب ایرانی است که ادب ترکی آذری. این زبان‌های محلی، اعمّ از ایرانی و غیرایرانی، نه‌تنها زبان‌هایی که در درون مرزهای کنونی ایران به آن‌ها سخن گفته می‌شود، بلکه حتی زبان‌هایی مانند اردو و ترکی
Read more

هگل ایرانیان «نخستین قوم تاریخی» و «ایران‌زمین را نخستین دولت شاهنشاهی» می‌داند

هگل ایرانیان «نخستین قوم تاریخی» و «ایران‌زمین را نخستین دولت شاهنشاهی» می‌داند مفهوم هگلی «رایش» یا «شاهنشاهی» مفهومی فلسفی است. قدرت مرکزی، که پادشاه نماینده و تجسّم آن بود، اگرچه به سرکوبی شورشیان می‌پرداخت، اما این سرکوبی به نفع برتری قومی بر اقوام دیگر نبود،
Read more

جدال قدیم و جدید در الهیات و سیاسات، جواد طباطبایی

«پیمانی که بشر را برای همیشه از دستیابی بر روشن نگری بیشتر باز دارد، همانا باطل است و پوچ، حتی اگر بالاترین قدرت‌ها و شوراهای قانونگذاری و شکوهمندترین توافقنامه‌های صلح مهر تصویب بر آن زده باشند. هیچ دورانی نمی‌تواند با خود به این قصد هم
Read more

نظریه مشروطه، جواد طباطبایی

📋دلیل اصلی که موجب شد اصطلاح «مشروطیت» وارد واژگان اندیشهٔ سیاسی شود تثبیت مفهوم constitution در زبان‌های اروپایی بود که به لحاظ ریشه شناسی در علوم طبیعی به کار می‌رفت و به معنای اساس، بنیّه و وضع طبیعی بدن بود. این که محمدعلی فروغی constitution
Read more

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود تجربه شما استفاده می کند. ما فرض خواهیم کرد که شما با این مسئله موافق هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. بیشتر بخوانید