مهدی تدینی

امپراتوری که بدون غرب‌ستیزی، ژاپن را ژاپن کرد

رؤیای ژاپن شدنِ ایران رؤیایی سوخته است، اگر می‌خواستیم ژاپن شویم اجازه نداشتیم هیچ فرصتی را در ۱۵۰ سال گذشته از دست دهیم، در حالی که ما نه تنها فرصت‌ها را از دست داده‌ایم، بلکه «فرصت‌سوزی را نهادینه کرده‌ایم و به نوعی شیوۀ زندگی تبدیلش
Read more

سرمایه‌داری یا سرمایه‌سوزی

در این گیرودار مصائب اقتصادی و با توجه به این‌که قشر آسیب‌پذیر جامعه بیش از پیش در معرض گزندهایی جبران‌ناشدنی در زیست اقتصادی خود است، برخی بستر را مساعد دیده‌اند تا از دلخوری و نارضایتی عمومی، به ویژه از سرخوردگی جوانان درمانده، برای نقد لیبرالیسم
Read more

تیشۀ طلا بر ریشۀ اقتصاد

برخی واژه‌ها از هر ساحره‌ای فریبکارترند. همۀ ویژگی‌های مثبت را در خود نمایان می‌کنند، به نحوی که دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند آن واژه یا مفهوم را نقد کند یا در مخالفت با آن سخن بگوید. این واژگان چون همۀ ویژگی‌های مثبت و ستایش‌برانگیز را در خود
Read more

 بمب‌های جنگ اقتصادی

هر نوع جنگ به شیوه و در ابعاد خود به مردم یک کشور (یا هر واحد اجتماعی‌ـ‌سیاسی) آسیب می‌رساند. حال پرسش این است که جنگ اقتصادی ما به چه کسانی به چه شیوه‌ای و در چه ابعادی آسیب می‌زند؟ پرسش اولم این است که چرا
Read more

کاش ملخ‌ها آدمیزاد هم می‌خوردند

«بیهودگی» بدترین آفتی است که می‌تواند به جان یک جامعه بیفتد؛ دست‌کم بخش بزرگی از جامعۀ ایران، اتفاقاً بخش جوان، زایا و خلاق آن، امروز گرفتار این آفت گزنده شده است؛ آفتی که مانند هجوم ملخ‌ها همه چیز را در آرواره می‌جوَد و نیست و
Read more

ذهن خیرخواه و دست شرور

خطای پربسامد و تکراری بشر این بود که خواست عدالت را برپا کند. در دنیایی که از سرشت بی‌عدالتی است، تنها گزینۀ ممکن «کاستن از بی‌عدالتی» است، نه برپایی عدالت. اینکه ما بخواهیم «عدالت را برقرار کنیم» یا اینکه بخواهیم «از بی‌عدالتی بکاهیم»، دو نگرش
Read more

‍«نظریۀ انقلاب»

عمدۀ دلایلی که در «توضیح انقلاب ۵۷» (یعنی به عنوان «نظریۀ انقلاب») مطرح می‌شود، ناقص، نامعقول، نامتناسب و حتی یاوه است. علت‌هایی که برای انقلاب مطرح می‌شود، با معلول سازگار نیست؛ رابطه‌ای معقول و مجاب‌کننده میان علت و معلول وجود ندارد، به همین دلیل در
Read more

«انقلاب کردنی است یا شدنی است؟»

«انقلاب نمی‌کنند، انقلاب می‌شود!» این تعبیر عجیبی است که از سوی برخی فعالان سیاسی قدیمی مطرح می‌شود. در سال‌های اخیر که بازار مصاحبه با فعالان سیاسی قدیمی داغ است، این تعبیر را زیاد می‌شنویم. مصاحبه‌کننده می‌پرسد: «شما چرا انقلاب کردید؟» و مصاحبه‌شونده بی‌درنگ پاسخ می‌دهد:
Read more

«نگاه عاقل‌اندرسفیه ما به تاریخ و بازیگران تاریخی»

برایم عجیب است که چرا ما ــ از اهل نظر تا عوام، از روشنفکر تا کم‌سواد ــ چنین در فهم امور سادۀ تاریخی به سرگیجه و کژاندیشی دچاریم. می‌توان دربارۀ برخی گفت: چشم دارند ولی نمی‌بینند، گوش دارند ولی نمی‌شنوند. دست ما به تاریخ نمی‌رسد،
Read more

«مارکس، موسی و ده‌ فرمان سوسیالیستی»

ژول مونِرو، جامعه‌شناس و فیلسوف فرانسوی، کتابی با عنوان جامعه‌شناسی کمونیسم (۱۹۴۹) دارد که با چنین جملۀ نامنتظره‌ای شروع می‌شود: «کمونیسم اسلام قرن بیستم است.» این‌که چرا مونرو کمونیسم را با اسلام مقایسه می‌کند بماند؛ مسئله در اینجا نفس چنین قیاسی است. بسیاری بودند که
Read more

رسولان خشونت

خشونت با دموکراسی جمع‌شدنی نیست، درست همان‌گونه که گلاویز شدن، گریبان دریدن و همدیگر را زیر مشت و لگد گرفتن هیچ سنخیتی با «گفتگو» ندارد. از هر دری خشونت (یا زور) وارد شود، دموکراسی از در دیگر خارج می‌شود، زیرا اساساً نمی‌توان این دو را
Read more

جهانی‌سازی یا چینی‌سازی؟

در روزهای اخیر حامیان معاهدۀ تجاری با چین دلایل خود را برای «خوب بودن» این معاهده کم‌وبیش بیان کرده‌اند. می‌توان گفت تأکید اصلی آن‌ها این است: «چین قدرت اول اقتصادی دنیاست (یا به زودی خواهد بود) و برقراری معاهدات بلندمدت با قدرت اول اقتصادی جهان
Read more

«برکه‌سازی اقتصاد ایران و تیغ آفتاب»

یکی از داغ‌ترین مباحث دهه‌های اخیر مسئلۀ «جهانی‌شدن» است. شگفت اینکه این مسئلۀ حیاتی در ایران مبحثی حاشیه‌ای و بی‌مخاطب است. جهانی‌شدن یا نشدن، بحثی لوکس و سانتیمانتال نیست، بلکه مسئله مرگ و زندگی است. در دنیای امروز فرار از جهانی شدن، به فرار کودک
Read more

«حتی روسپی‌های ما لیسانسه‌اند!»

این جمله را کاسترو، رهبر کوبا گفته است: «فایدۀ انقلاب این است که حتی روسپی‌های ما لیسانسه‌اند!» کاسترو این را در ستایش حکومت و انقلابی که خود رهبرش بود گفت؛ آن هم در مستندی که می‌تواند بهترین تبلیغ برای یک دولتمرد سوسیالیست باشد!
Read more

«همدیگر را می‌خوریم و تمام می‌شویم…»

هر یک از این دو نیروی سنت و مدرنیته نیز در جایی سنگر گرفته‌اند: سنت پایگاه اصلی قدرتش در دولت/حکومت است و در مقابل، مدرنیته جامعه را سنگربه‌سنگر فتح می‌کند. حکومت روزبه‌روز بیش از پیش از جانب جامعۀ مدرن‌شونده احساس خطر می‌کند. پس باید جلوی
Read more

«آمریکا کشوری نژادپرست است؟»

اگر بخواهیم بر مبنای باورها و ادعاهای معیوبی که در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دربارۀ جامعۀ آمریکا مطرح می‌شود داوری کنیم، باید پرسید آیا انتخاب اوباما به عنوان رئیس‌جمهور آمریکا انتخابی نژادپرستانه بود؟ به عبارت دیگر: اگر سیاهپوستان آمریکا به اوباما به دلیل رنگ پوستش
Read more

«ادیان سکولار و بهشت و دوزخ زمینی»

در عالم سیاست اولویت با «واقعیت» است و در دنیای دین اولویت با «حقیقت» است. تمایز اصلی دین و سیاست همین است. دین از حقایق می‌گوید و سیاست از واقعیت‌ها. حقایق دینی فرازمانی و فرامکانی است، محصور در مرزهای جغرافیایی و تاریخی نیست، نژادها و
Read more

«شریان‌های آهنین توسعه»

در سال ۱۹۰۰ در کل ایران یک خط‌آهن ۸ کیلومتری وجود داشت، در حالی که آن زمان در آمریکا ۳۲۲.۰۰۰ کیلومتر خط‌آهن ساخته شده بود. دلایل اینکه خط‌آهن در ایران بسیار دیر ساخته شد، متعدد است و بحثی مفصل می‌طلبد؛ از ناتوانی فنی تا کارشکنی
Read more

«گودزیلای نقدینگی و قفس بورس»

برای کسانی که درک اتفاقات اقتصادی در ایران برایشان دشوار است، این روزها بهترین فرصت است تا پیکر غولی را که دمی هیکل پولک‌پوش و زمرّدگونه‌اش از آب بیرون آمده است، واضح و ملموس ببینند. این غول مهیب جمع دارایی جیب‌های مردم ایران است، نقدینگی
Read more

«زندگی در یک‌قدمیِ جوخۀ اعدام»

در رژیم‌های توتالیتر فرد بازیچۀ محض و بی‌دفاع حکومت است. مهمترین ویژگی این نوع رژیم‌ها این است که گناهکار بودن یا نبودن اصلاً در سرنوشت فرد تأثیری ندارد، در واقع این حکومت‌ها ــ مانند رژیم شوروی استالینی و آلمان هیتلری ــ منتظر نمی‌مانند تا کسی
Read more

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود تجربه شما استفاده می کند. ما فرض خواهیم کرد که شما با این مسئله موافق هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. بیشتر بخوانید