https://cafe-liberal.com خورشید آزادی Sat, 29 Mar 2025 15:37:43 +0000 fa-IR hourly 1 https://cafe-liberal.com/storage/2025/03/khorshid_azadi-150x150.png https://cafe-liberal.com 32 32 https://cafe-liberal.com/3tehtan_3washington/ Fri, 28 Mar 2025 19:06:55 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=131899 چرخشی بزرگ به سوی نظم جهانی نو! این عبارتی است که در روزهای اخیر در بسیار تحلیل‌‌ها و اظهارنظرهای سیاسی مطرح‌شده است. الهام‌بخش این تصور دونالد ترامپ، ریٔیس‌جمهوری ایالات‌متحده، است که حتی پیش از آنکه ترکیب کابینه‌اش کامل شود، در یک گفتگوی طولانی تلفنی با همتای روس خود، ولادیمیر پوتین، اراده‌اش را برای پایان دادن به جنگ اوکراین تأکید کرد و آشکارا نشان داد که در مسیری متفاوت از مسیر متحدان اروپایی خود، حرکت خواهد کرد.]]> https://cafe-liberal.com/%d8%ac-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d9%88-%da%86%d8%a7%d9%84%d8%b4-%d9%87%d9%88%d9%84%d9%86%d8%a7%da%a9-%d8%aa%d9%88%d8%b1%d9%85/ Fri, 05 May 2023 16:49:29 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=130981 آیا از خود پرسیده‌اید: چرا آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر مسلمین جهان که در سخنرانی از یک «پیروزی تاریخی» حکومت اسلامی سخن می‌گوید، بزرگ‌ترین پیروزی آن را تاکنون نادیده گرفته است؟ این پیروزی‌ نادیده‌ گرفته‌شده که در نزدیک به سه هزار سال تاریخ ایران بی‌سابقه است، تورم نام دارد. تاریخ ۴۴ ساله جمهوری اسلامی سرگذشت این تورم بی‌سابقه است.]]> https://cafe-liberal.com/%d9%81%d8%b1%db%8c%d8%a8-%d8%af%d9%85%d9%88%da%a9%d8%b1%d8%a7%d8%b3%db%8c/ Fri, 04 Mar 2022 13:36:55 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=129463 یک فریب بزرگ در ایران این است که هم مردم دیرزمانی باور داشتند و هم مقامات همچنان می‌گویند که ما دموکراسی داریم چون انتخابات داریم. و می‌گویند ما در چهل سال گذشته هر سال یک انتخابات داشته‌ایم، پس خیلی مردمسالاریم!! از آن بدتر این است که گمان می‌کنیم هر چه نرخ مشارکت در انتخابات بیشتر باشد نرخ مشروعیت نظام سیاسی بالاتر است. و فریب بالاتر این که اگر مثلا فلان حزب یا نامزد، ۸۰ درصد آراء ‌را ببَرد، فکر می‌کنیم آن فرد یا حزب خیلی دموکراتیک انتخاب شده است.]]> https://cafe-liberal.com/%da%86%da%af%d9%88%d9%86%d9%87-%d8%ba%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c%d8%8c-%d9%85%d8%a7-%d8%b1%d8%a7-%d8%af%d8%b1-%d8%b9%d9%84%d9%85-%d9%88-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d9%81/ Mon, 31 Jan 2022 10:22:46 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=129379 وقتی دقیق می‌شویم می‌بینیم سه شرطی که داگلاس نورث (برنده نوبل اقتصاد)‌ به عنوان شرایط آستانه‌ای توسعه مطرح کرده است همان «هوا»، «نور» و «آب» مناسب برای توسعه است. شرط اول او «دوری نظامیان از اقتصاد و سیاست» است که به منزله ایجاد هوای مناسب و معتدل برای جوانه‌ی توسعه است. حضور نظامیان در این دو حوزه، محیط اقتصادی، فضای کسب‌وکار و کنش‌های سیاسی را به سمت‌وسوی هوای یخبندان می‌برد و همه چیز را متوقف می‌کند. شرط دوم نورث، «تمکین مقامات به قانون» است. یعنی وضعیتی که حاکمان مانند ناموس خودشان از قانون و حرمت آن مراقبت کنند. فقط در چنین صورتی است که فساد و ناکارآیی اداری قابل کنترل خواهد شد. در این شرایط،‌ حاکمیت قانون افق‌های زندگی اقتصادی و اجتماعی را روشن می‌کند، یعنی برای جوانه‌ی توسعه نقش نور را بازی می‌کند. و شرط سوم، شکل گیری نهادها و سازمان‌های بلندمدت است، که این به منزله روان شدن آب بر روی بذر توسعه است. یعنی از سوی حکومت، لازم است قوانین و رویه‌ها و سازوکارها (نهادها) با ثبات باشند و تغییر در آنها بسیار ناچیز و بسیار تدریجی باشد؛ و از سوی جامعه نیز مردم باید بتوانند موسسات و بنگاهها و فعالیت‌های (سازمانهای) مشترکی را راه‌اندازی کنند و به صورت بلندمدت در آنها همکاری و فعالیت کنند. ثبات بلندمدت نهادهای عمومی قواعد بازی را در جامعه تثبیت می‌کند و ثبات بلندمدت سازمانهای خصوصی، خودِ بازی را تداوم می‌بخشد و موجب انباشت یادگیری و تکثیر انواع سرمایه‌ها در جامعه می‌شود‌. بدون ثبات بلندمدت،‌ آبی بر روی بذر توسعه روان نخواهد شد.]]> https://cafe-liberal.com/%d9%85%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%a8-%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d9%85%d8%8c-%d8%aa%d9%88-%da%86%d8%b7%d9%88%d8%b1%d8%9f/ Fri, 03 Dec 2021 14:44:05 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=129157 گفته می شود مردی که «سریال بازی مرکب» را مخفیانه در کره شمالی برده بود به اعدام محکوم شد! این مرد پس از بازداشت تعدادی دانش آموز دبیرستانی، شناسایی و دستگیر شد. دانش آموزی که سریال را خریده بود به «حبس ابد» و بقیه به پنج سال کار سخت محکوم و معلمان و مدیران مدرسه نیز اخراج و برای کار در معدن دورافتاده تبعید شدند. اما مضمون این سریال چیست که چنین واکنشی نشان داده شده؟ توضیح می دهم.]]> https://cafe-liberal.com/%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d8%ac%d9%87%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%af%d9%85%d9%88%da%a9%d8%b1%d8%a7%d8%b3%db%8c/ Fri, 03 Sep 2021 21:45:37 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128770 شاید در این میان برای مردم کشورهای غربی حق شرکت در انتخابات آزاد برای تاثیرگذاری بر سرنوشت سیاسی کشور خود امری بدیهی باشد. اما دموکراسی در جهان ما امری بدیهی نیست. انسان‌های زیادی در جهان هنوز باید برای آزادی و زندگی در یک نظام دموکراتیک پیکار کنند. آنان گاهی در سخت‌ترین شرایط می‌کوشند ارزش‌های دموکراتیک را علیه دیکتاتورها، رژیم‌های فاسد و حاکمان جبار به کرسی نشانند و اندک نیست شمار کسانی که هزینه چنین پیکاری را با جان خود می‌پردازند.]]> https://cafe-liberal.com/%d8%a7%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%b4%d8%aa-%d8%a7%d9%85%d8%a7-%da%86%d9%87-%da%a9%d8%b1%d8%af%d8%9f/ Wed, 21 Jul 2021 02:18:27 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128363 می‌توان هر دوره ریاست جمهوری در ایالات‌متحده را در هشت بخش و هر بخش را به مدت شش ماه موردبررسی قرارداد، به‌طوری‌که مرد کاخ سفید باید درزمان تلاش برای اجرای برنامه خود درباره میدان‌ها مین سیاسی مذاکره کند یا دست‌کم تظاهر به چنین کاری بکند. تجربه نشان می‌دهد رئیس‌جمهوری در سه‌ماهه اول از شش ماه فعال‌تر است چون ماه چهارم با انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره مواجه می‌شود که معمولاً نیازمند تغییرات پیچیده در مسیراست. بخش پنجم و ششم معمولاً چالش محدودی را تشکیل می‌دهند با توجه به قدرت صاحب پست بر بسیج حمایت‌ها از دیدگاهش، به‌شرط آنکه اساساً دیدگاهی داشته باشد. بخش هفتم و آخر در سایه انتخابات ریاست جمهوری بعدی و استراتژی لازم برای پیروزی در دوره دوم قرار می‌گیرد.]]> https://cafe-liberal.com/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%82%d8%af%d8%b1%d8%aa%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%be%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%b5%d8%af%d8%af-%d8%aa%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d8%af/ Fri, 16 Jul 2021 12:58:47 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128329 این پرسش از آن روی به‌موقع به نظر می‌رسد که در هفته‌های اخیر، سه قدرت اروپایی آلمان، بریتانیا و فرانسه از «ایران‌شناسان» رسمی و غیررسمی خودخواسته‌اند تا «افکاری تازه» درباره آینده ایران عرضه کنند. از فحوای کلام این «ایران‌شناسان» می‌توان نتیجه گرفت که سه دولت موردبحث هر یک به دلایل خاص خود، به این نتیجه رسیده‌اند که سیاست چهار دهه گذشته در قبال جمهوری اسلامی به نتایج مطلوب نرسیده است و اکنون در بن‌بست قرار دارد. درواقع، مسئله امکان ادامه جمهوری اسلامی در شکل کنونی آن اکنون با تردیدهای جدی مواجه است. سیاست اروپایی چهار دهه گذشته در قبال ایران را می‌توان در عبارت «گفت‌و‌شنود انتقاد‌آمیز» از هانس دیتریش گنشر، وزیر خارجه آلمان در سال‌های آغازین جمهوری اسلامی، یا عبارت «همکاری احترام‌آمیز» رابین کوک، وزیر خارجه بریتانیا در سال‌های ۱۹۹۰، خلاصه کرد. اروه دوشارت که مدتی وزیر خارجه فرانسه بود نیز این تفکر را با عبارت «محدود کردن خسارات» بیان می‌کرد.]]> https://cafe-liberal.com/%d8%ae%d9%88%d8%af%d9%85%d8%a7%d9%86-%db%8c%d8%a7-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%b4%d8%a7%d9%86-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%b4-%d8%a7%db%8c%d9%86%d8%ac%d8%a7%d8%b3%d8%aa/ Sun, 11 Jul 2021 18:50:08 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128289 از هر زاویه که بنگریم، دوران ریاست جمهوری حجت‌الاسلام دکتر حسن روحانی در شرایطی به پایان می‌رسد که حتی با حداکثر اغماض کف زدن و هورا کشیدن را تجویز نمی‌کند. در هشت سال گذشته، ایران در چارچوب جمهوری اسلامی در بسیاری از شاخص‌های رده‌بندی اقتصاد جهانی سقوط کرده است. در همین مدت، جمهوری اسلامی، به نسبت جمعیت، از نظر تعداد اعدام‌ها مقام اول را در جهان داشته است. گسترش فقر نسبی و مطلق به بیش از دو سوم جمعیت ایران نیز یکی از دستاوردهای زمامداری حجت‌الاسلام است. در حالی که روحانی و همکاران او میزهای خود را خالی می‌کنند، کشور با قطع برق، کمبود آب آشامیدنی، بحران رو به اوج کرونا، نا‌امنی رو به گسترش، اعتصاب‌های بی‌شمار و قمارهای دیپلماتیک خطرناک درگیر است. خب، چه کسی مسئول این اوضاع غم‌انگیز است. همان‌طور که می‌شد انتظار داشت، گروهی که گرداگرد «رهبر»، آیت‌الله علی خامنه‌ای، همواره سرنخ‌های اصلی حکومت را در دست داشته‌اند، گناه را به گردن حجت‌الاسلام دکتر می‌اندازند. اما حجت‌الاسلام دکتر در این پینگ‌پنگ مقصریابی خاموش نمانده است و می‌گوید:‌ «آنان که مسئولیت همه کمبودها را به گردن ما می‌اندازند، باید بگویند چه عواملی سبب این اوضاع شده است.»]]> https://cafe-liberal.com/%d8%af%d8%a7%d9%85%d9%86-%da%86%db%8c%d9%86-%d8%af%d8%a7%d8%b1-%d8%b1%d9%82%d8%a7%d8%b5%da%af%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b1%d9%88%d9%be%d8%a7%db%8c%db%8c/ Mon, 05 Jul 2021 19:33:21 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128246 می گویند: ناصرالدین شاهِ ما و امپراتور مِی‌جیِ ژاپن در یک زمان به اروپا رفتند؛ قرار بود این سفر، نگرشی تازه برای زمامداران دو کشور به‌وجود بیاورد. مِی‌جی از سفر که بازگشت، سه هیات با سه ماموریت ویژه به اروپا فرستاد. ▫️یک گروه مسئول بررسی و کنکاش در نظام آموزش و پرورش چند کشور مثل بلژیک، هلند، آلمان، فرانسه شد. ▫️گروه دوم مسئول بررسی قانون اساسی این کشورها و نحوۀ اجرایی شدن آن شد ▫️و گروه سوم هم ماموریت یافت تا صنایع جدیدی که در اروپا متداول شده بود را فرا گیرند. به‌هر سه گروه البته ماموریت ویژه «بررسی نظام حکومتداری کشورها» نیز محول شد. اما رهاورد ناصرالدین‌شاه از سفر به اروپا، سه دستور عجیب بود.]]> https://cafe-liberal.com/%e2%80%8d-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87%e2%80%8c-%da%86%d9%87-%da%a9%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%86%d8%ac%d8%a7%d9%85-%d9%86%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%af%d9%87%d8%af%d8%9f/ Sat, 12 Jun 2021 01:39:46 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128065 دانشگاه هاروارد در آمریکا – تأسیس 1636 میلادی - سالیان سال است که در صدر فهرست برترین دانشگاه‌های دنیا قرار دارد. هاروارد – در کنار چند دانشگاه دیگر - به نوعی نماد دانشگاه‌های برتر در جهان نیز هست. هری لویس (Harry Lewis - 1947) متخصص ریاضیات و علوم کامپیوتر که در فاصله 1995 تا 2003 رئیس کالج هاروارد بوده در کتابی با عنوان انگلیسی «نخبگی بدون روح» که توسط «مرتضی مردیها» به فارسی با عنوان «نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد» (1395) منتشر شده است، به شیوه‌ای متفاوت به دانشگاه و وظایف آن می‌نگرد. کتاب درباره دانشگاه هاروارد است اما بخش مهمی از آن درباره هر نظام دانشگاهی و بالاخص دانشگاه در ایران نیز صادق است.]]> https://cafe-liberal.com/%d9%85%d8%ba%d9%84%d8%b7%d9%87-%db%8c%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%be%d9%86%d9%87%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%86%d8%b1%da%98%db%8c/ Thu, 03 Jun 2021 22:02:08 +0000 https://cafe-liberal.com/?p=128000 ‏یارانه پنهان انرژی مفهوم نادرستی است که ناشی از درک ناقص مفاهیم اقتصادی و سطحی یادگرفتن علم اقتصاد صورت گرفته است. اولین بار در دهه هفتاد، سازمان برنامه به این مغالطه رسمیت بخشید که متاسفانه در سال ۱۳۹۸ هم دوباره با یک گزارش متکی به چهار عمل اصلی بر آن تأکید کرد.‏ چون مباحث مربوط به انرژی همیشه در معاونت فنی و زیربنایی سازمان برنامه انجام شده و همیشه مهندسان مسئولیت این معاونت را داشته اند این ادبیات از این زاویه نهادینه شده است. یکبار با مهندس شافعی مباحثه ای در این زمینه داشتم ولی چون با مفاهیم علم اقتصاد آشنایی نداشتند قبول نکردند.‏اقتصاددانان اصیل، یارانه پنهان را قبول ندارند، و اغلب آنها از مناصب اداری کنار گذاشته شده اند. علت تأکید بر یارانه پنهان انرژی اینست که می توانند همه قصور مدیریتی و کژکاریهای اقتصادی را به گردن این واژه بیندازند. باید در جمع دانشگاهی و رسانه ای به این مغلطه پایان داد.  این واژه که آتش به جان اقتصاد و سستی بر تولید را حاکم کرده است امروز با همان چهار عمل اصلی تکیه کلام کاندیداهای ریاست جمهوری شده است. با این واژه جامعه روز به روز گرفتارتر خواهد شد. رسمیت بخشیدن به این کژ واژه، اقتصاد ایران را از ریل خارج ساخته است.‏ تحلیل مبتنی بر چهار عمل اصلی، متکی بر سطح اعداد مطلق و تحلیل ساده ایستایی در دنیایی ساده است. روزی به یکی از مدیران ذیربط گفتم ارقام جدید بطور نسبی، گران است و او پاسخ داد:]]>