🔹 در جهان، روزانه هزاران کالا و خدمات تولید میشود و به تعداد کالاها و خدمات، بازار وجود دارد. از بازار میخ و پیچ گرفته تا بازار آموزش زبان و بازار خودرو و لباس. اقتصاد، دانش شناخت بازارها است. اقتصاد، چیزی جز اقتصاد بازار نیست.
🔹 هر بازاری، فارغ از نوع کالا یا خدمت، سه رکن اصلی دارد. تولید کنندگان که عرضه کننده آن کالا هستند، خریداران که متقاضی آن کالا هستند. جایی که خریدار و عرضه کننده به هم میرسند، نیز بازار نام دارد و کسانی که تولید کننده را به عرضه کننده میرسانند، تاجر یا بازرگان یا فروشنده نامیده میشوند.
🔹 ادیان در جهان، بازار خود را دارند و کالای خود را عرضه میکنند. تاریخ نشان داده، بازار دین هیچگاه بدون خریدار و مشتری نبوده است. در طول هزارهها، بسیارانی به دلایل شخصی، معنوی یا هر دلیل دیگر، علاقه دارند خریدار کالاهایی باشند که در بازار دین، عرضه میشود. متولیان این ادیان، عرضه کنندگان این کالا هستند و اماکن مذهبی، معمولا اصلیترین فروشگاههای زنجیرهای هر دین و مذهبی به شمار میآیند.
🔹 در مورد نقش ادیان و آینده آن در ایران بسیار گفته میشود. اما ضروری است توجه کنیم دین نیز مانند دیگر کالاها و خدمات، کالا و خدمتی است که بازار خود را دارد و قواعد عرضه و تقاضا در این بازار برقرار است.
🔹 فراموش نکنیم کارآمدترین بازارها، بازارهایی با بیشترین آزادی و کمترین انحصار است. بهینهترین شکل بازار دین ایجاد Free market و بازاد آزاد برای کالای دین است. جایی که خریداران، حق انتخاب داشته باشند و عرضهکنندگان هم دین خود را تبلیغ و متقاضیان را برای خرید، متقاعد سازند.
🔹 بدیهی است در این صورت نقش هر دین در آینده ایران مشروط به سهم بازار آن دین در بازار ادیان میشود و همچنین بدیهی است افراد غیر مذهبی نیز ترجیح میدهند خریدار کالاهای این بازار نباشند.
✍ مهدی الیاسی
