cafeliberal
بنیان ذهنیت جمعگرا
مفهوم ذهن گروهی توسط نویسندگان جمعگرایی ابداع شد که هدفشان توضیح رویدادهای تاریخی با ارجاع به گروههایی بود که آن رویدادها نسبتی با آنها داشته است. نویسندگان جمعگرا در اشتیاق خود برای حذف هرگونه اشاره به افراد و رویدادهای فردی از تاریخ، به یک ساختار...
چپ و کارزار برابری: آیا نزاع چپ و راست یک دعوای حیدری/نعمتی است؟
آیا نزاع تاریخی چپ و راست یه جور دعوای حیدری/نعمتی است و شبیه کُری خوندنهای استادیومیه؟ و بایستگی خاصی واسه ورود به این نزاع، وجود نداره؟ در پاسخ باید گفت نخست ببنیم دعوا سر چیه تا بعدش بگیم مهم و واقعیه یا نه....
نسبت بین کمّیت قوانین و پذیرش قوانین
وقتی قانون چیزهایی را ممنوع میکند که بیشتر مردم آنها را اخلاقی و درست میدانند، مردم شروع به نقض قانون میکنند. در چنین وضعی، تنها ترس از مجازات ــ نه حس عدالت ــ باعث اطاعت از قانون میشود. و وقتی مردم شکستن یک دسته از...
مالکیت و آزادی قرارداد؛ بنیاد مادی آزادی و شرط بقای نظم آزاد
آزادی، تنها با اعلام لفظی حق پدید نمیآید. اینکه در متن قانون نوشته شود انسان آزاد است، مالکیت محترم است و قراردادها معتبرند، برای بنای یک نظم آزاد کفایت نمیکند. حق، اگر نهادی برای حمایت از خود نداشته باشد، به اندرز اخلاقی فروکاسته میشود؛ و...
اندیشهٔ ایرانشهری: تداوم خرد، عدالت و نظم سیاسی در تاریخ ایران
اندیشهٔ ایرانشهری بهعنوان یکی از مهمترین سنتهای فکری در تاریخ ایران، چارچوبی برای فهم رابطهٔ میان قدرت سیاسی، اخلاق، و هویت فرهنگی ارائه میدهد. این مقاله با بررسی ریشههای این اندیشه در دورهٔ ساسانیان و تداوم آن در دورهٔ اسلامی، نشان میدهد که چگونه مفاهیمی...
کدوم کره جنوبی؟ «بیتیاس» یا «سادانگ اوراک»
گروه کرهای بیتیاس یکی از معروفترین گروههای موسیقی در جهانه. حتی خودم بارها شنیدم که نوجوونهای ایرانی عاشق این گروهند و اصلاً به خاطر این گروه کرهای یاد میگیرند. به طور کلی محصولات فرهنگی ــ مثل سینما و موسیقی ــ ناخواسته تصاویری رو از یک...
ایران و استثناگرایی وجدان غرب
از دهه ۷۰ میلادی تا امروز، جهان شاهد دگرگونیهای ژرف و همهجانبه بوده است. نظم دوقطبی فروپاشیده، صفبندیهای ایدئولوژیک قدیم از هم گسسته، راست و چپ بازتعریف شدهاند و بسیاری از روایتهای سیاسی قرن بیستم فرو ریختهاند. با این همه، اما در یک نقطه انگار...
آیا افلاطون انگیزه های خود را برای آفرینش فلسفه از زرتشت گرفته بود؟
بازگشایی دروازههای شرق بهسوی یونانیان، آنها را با فرهنگ پُرشکوه مشرقزمین آشنا کرد، که در آنزمان از یک تاریخ هزاران ساله نشانه داشت و در مقابل آن، تاریخ و اندیشههای یونانی همانند کودکی ناآزموده بهنظر میآمدند....
ریشه یابی باور به تئوری های توطئه
عموما از مردم دور و اطراف خود شنیده ایم که تا حادثه ای ناگوار رخ میدهد فوری به اینکه کار، کار خودشان است ارجاع میدهند مردم به قدری خودشیفته و خود بزرگ پندار اند که حاضر نیستند مسوولیت عقب ماندگی کشورشان رو به عهده گیرند...
یک ملت، دو خودرو
هر قدر تفکری و رویکردی «کاپیتالیسمستیزانهتر» باشه، خروجی و نتیجۀ نهاییش هم «مصرفکنندهستیزانهتر» میشه. ارتباطی مستقیم بین این دو وجود داره. توضیح و تبیین این ارتباط مستقیم الان در این پست نمیگنجه، بلکه تمام نوشتهها، مطالب، توضیحات و کتابهایی که من کار کردم همین رو...
سلبریتی سالاری؛ مرگ عقل در سیاست
زمانی الکسی دوتوکویل درباره نقش مخربان ادیبان در عالم سیاست گفته بود: "بحث های انتزاعی و ادبی درباره سیاست، به نسبت های گوناگون در همه نوشته های این روزگار (دوره انقلاب فرانسه) راه یافته بودند، و کمتر نویسنده یا سراینده ای بود که در یک...
حکومت مستضعفین یا امپراتوری آقازادهها؟
در دهههای گذشته، حکومت ایران همواره تلاش کرده خود را با شعار 《دولت مستضعفین 》مدافع عدالت اجتماعی و دشمن شکاف طبقاتی معرفی کند؛ اما واقعیت زندگی روزمره مردم نشان میدهد آنچه در عمل شکل گرفته، نه یک جامعه برابر، بلکه نوعی سرمایهداری رانتی و انحصاری...
وقتی حسادت، لباس عدالت پوشید
وقتی حسادت، لباس عدالت پوشید؛ روایتی از مصادره اموال و سقوط صنعت ایران: در دهههای ۴۰ و ۵۰ شمسی، همزمان با رشد شتابان اقتصادی کشور و گامنهادن ایران در مسیر صنعتیشدن، بخشی از روشنفکران چپگرا با وامگرفتن مفاهیمی عاریهای چون «بورژوازی کمپرادور»، «استثمار کارگران»، «سرمایهدار...
پردهای از توسعهستیزی چپ
بیایید با مثالی ببینیم چپ چهجوری به مبانی توسعه حمله میکنه. سرمایه برای اینکه رشد کند، باید تولید کنه؛ کسبوکار ایجاد کنه. درسته؟ خب. بفرمایید تولید کنید. فرقی نمیکنه سرمایۀ شما اندازۀ راهاندازی یک مغازه باشه یا یک باشگاه یا یک کارگاه یا یک شرکت...
از پاتریک سیل تا عاطف نجیب!
چندی پیش، در ۲۶ آوریل ۲۰۲۶، عاطف نجیب ــ پسرخاله و از مقامهای امنیتی رژیم بشار اسد ــ در دادگاه کیفری چهارم دمشق به اتهام «جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت» محاکمه شد. با فرار بشار اسد و برادرش ماهر به روسیه، عاطف نجیب اکنون...
نسلی که از اینترنت محروم شود، از آینده محروم میشود
قطعی و محدودسازی اینترنت در ایران، فقط یک اختلال فنی یا سیاسی نیست؛ این مسئله مستقیماً روی زندگی، درآمد، آموزش، سلامت روان و آینده میلیونها نفر اثر گذاشته است. امروز اینترنت دیگر یک ابزار لوکس نیست؛ همانطور که انسان به خوراک، مسکن، آموزش، بهداشت، پوشاک...
معرفی کتاب: حرف بزن، خاطره – ادبیات علیه فراموشی
نابوکوف در «حرف بزن، خاطره» با زبانی شاعرانه و دقیق، گذشتهاش را نه به صورت یک خط مستقیم، بلکه به مثابه شبکهای پیچیده از الگوها بازسازی میکند. او با استفاده از جزئیات ظاهراً کوچک، دنیای از دست رفته خود را روایت میکند و حافظه را...
ایران وتغییر رژیمحکمرانی: چه نوع سیستم حکومتی برای ایران مناسب تر است؟
در این گفتوگوی ویژه از پادکست هشیوار، به یکی از مهمترین پرسشهای کنونی جامعه میپردازیم: چه نوع سیستم سیاسی و حکومتی میتواند آیندهای پایدارتر، آزادتر، عقلانیتر و دموکرات تر با حفظ منافع ملی برای ایران رقم بزند؟ در این مباحثه، از زاویههای متفاوت جامعهشناسی سیاسی،...
درگیری های نظری زودهنگام سر «پیشرفت» و «هویت»
نولته میخواهد نشان دهد که از همان ابتدا روشنفکران مسلمان دچار دوگانگی بودند: آنان از پیشرفت غرب شگفتزده بودند، اما نمیخواستند هویت اسلامی را قربانی کنند. به همین دلیل تلاش میکردند مفاهیم مدرن غربی را درون سنت اسلامی توجیه کنند. مثلاً برای پارلمان یا حاکمیت...
چپفهمیهای چپ!/ فهم محافظهکارانه از تاریخ و انسان
این ویدئو بر اساس آموزههای فلسفه محافظهکاری، به بررسی پیوند ناگسستنی میان تاریخ، رخداد و آگاهی جمعی میپردازد و بر اهمیت اصالت و تداوم فرهنگی در برابر تغییرات انقلابی تأکید میکند. داروین صبوری با نقد رویکردهای مارکسیستی و پوزیتیویستی، تاریخ اجتماعی را نه صرفاً رخدادی...
ماهی سوسیالیستی یا ماهیگیری کاپیتالیستی؟
سوسیالیسم اصرار داره که به مردم ماهی بده، اما بازار آزاد میخواد مردم ماهیگیری یاد بگیرند. اگر شما این ضربالمثلِ "ماهی دادن یا ماهیگیری یاد گرفتن" رو به هر کسی بگی، قبول میکنه بهتره آدم به کسی ماهیگیری یاد بده. اما... اما یاد گرفتن ماهیگیری...
شاهنامه، تاریخ شاهان است/ شاهنامه را با نگاه فردوسی بخوانیم!
🔹 سنت شاهنامهخوانی از سنتهای نیرومند، زیبا و دیر پای ایرانی است که به خصوص از دوران صفویه به این سو همواره، آیینی همگانی بوده و نقالی، نماد این سنت سترگ و باشکوه است. ایرانیان صدها سال است که نشستهای شاهنامه خوانی بر پا میکنند....
در ضرورت فهم گذار از «براندازی» به «انقلاب»
حتی پس از اوجگیری خیزش «زنزندگیآزادی»، طیفهای سیاسی اپوزیسیون نهایتاً به چند دستهی کلی تقسیم میشدند: اصلاحطلبان رادیکال (که برخلاف همتایان روزنهگشایشان خواستار اصلاحات ساختاری بودند)، گذارطلبان (که عبور از نظام با بازنویسی کامل قانون اساسی را هدف قرار داده بودند) و در نهایت «براندازها»...

