cafeliberal

این روزها تایم‌لاین X پر است از پیام‌هایی که میان ایرانیان و ونزوئلایی‌ها رد و بدل می‌شود. بعضی شادی‌ها با گریه از راه می‌رسند؛ انگار آدمی وقتی بالاخره می‌تواند نفس بکشد، تازه درمی‌یابد که چه مدت نفسش را در سینه حبس کرده بوده است....

یادداشت سردبیر: ماریانا داویدوویچ، رئیس روابط خارجی بنیاد آموزش اقتصادی (FEE)، اخیراً جزوه‌ای با عنوان داستان‌های مدفونِ کمونیسم و سوسیالیسم منتشر کرده است که در آمازون در دسترس قرار دارد. مقالهٔ پیش رو به قلم لارنس دبلیو. رید، رئیس افتخاری ناشر (FEE)، به عنوان مؤخره...

واژگان دارای معانی مشخصی هستند. متأسفانه، واژهٔ «سرمایه‌داری» (Capitalism) مکرراً هم توسط حامیان و هم توسط منتقدان مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد. بسیار اتفاق می‌افتد که آنچه مردم از آن دفاع می‌کنند یا آن را محکوم می‌سازند، اصلاً سرمایه‌داریِ بازار آزاد نیست....

کارل مارکس دربارهٔ آیندهٔ سرمایه‌داری چهار پیش‌بینی بزرگ مطرح کرد، اما تاریخ در هر چهار مورد، دقیقاً عکسِ آن را رقم زد. نخست، مارکس نابودی طبقهٔ متوسط و قطبی‌شدن جامعه به گروهی اندک‌شمار از سرمایه‌داران و طبقهٔ کارگرِ پرشمار و تهیدست را پیش‌بینی کرده بود؛...

در جهان سیاست معاصر، تحریم‌های اقتصادی به یکی از ابزارهای اصلی فشار بین‌المللی برای تغییر رفتار یا تضعیف رژیم‌های یاغی، سرکوبگر یا اقتدارگرا تبدیل شده‌اند. از تحریم‌های جامعه ملل علیه رژیم موسولینی در ایتالیا، در واکنش به تهاجم این کشور به اتیوپی، تا تحریم‌ها علیه...

به مناسبت روز ملی نثر پارسی چند نمونه از نثرهای تمیز و با اساس معاصر را خدمت شما تقدیم خواهم کرد. باشد که از شر شلخته نویسی و جفا به زبان فارسی خلاصی پیدا کنیم:...

چطور امکان دارد، نهادهایی که رفاه مشترک را ایجاد کرده‌اند و برای پیشبرد توسعهٔ آن خیلی مهم هستند در فقدان یک ارادهٔ مشترک که خواستار تأسیس کردن آن‌ها باشد، شکل گرفته باشند. کارل منگر (کاوشی در روش علوم اجتماعی، ۱۸۸۳) فرض کنید در محوطهٔ دانشگاه...

کانت در «نقد عقل محض» با دفاع از خردگرایی، آفت بزرگ آن یعنی جزم گرایی (Dogmatism)را به گونه ای دانشورانه در بوتۀ نقد می افکند و با نگاهی ژرف، پی آمدهای گرانِ درافتادن در هاویۀ جزم گرایی را می نمایاند. جزمیت یا اندیشۀ جزمی، پذیرش...

این روزها دغدغهٔ اصلی تقریباً همگان، مضیقهٔ اقتصادی است. تورم، قیمت‌های بالا، دستمزدهای راکد، کاهش قدرت خرید، نابرابری و بحران‌های مالیِ مکرر، اغلب به‌عنوان مشکلاتی جداگانه تلقی می‌شوند که نیازمند راه‌حل‌های جداگانهٔ دولتی هستند....

▪️در یک جامعه مبتنی بر آزادی اقتصادی، هر تخلفی لزوماً به مجازات به معنای معمول آن منتهی نمی‌شود؛ اما این به معنای بی‌هزینه بودن رفتارهای زیان‌بار نیست. کسی که دزدی می‌کند، کلاهبرداری می‌کند یا به تعهداتش پایبند نمی‌ماند، ممکن است اعتماد دیگران را از دست...

الکسی دو توکویل نماد محافظه‌کاری لیبرال و پراگماتیسمی بود که، برخلاف بسیاری از روشنفکران انقلابی فرانسه، علیه دین نمی‌شورید و معتقد بود مسیحیت برای حفاظت از جامعه آزاد و دموکراتیک ضروری است. اندیشمندان محافظه‌کار ــ لیبرال پس از او نیز مسیحیت را چارچوبی برای حفاظت...

هیچ حکومتی نمی‌گوید: «آمده‌ایم آزادی‌تان را بگیریم!» درست به همین دلیله که خطرناک‌ترین محدودیت‌های آزادی، گاهی با زیباترین شعارها آغاز میشن. امنیت، برابری، حمایت از فقرا و البته عدالت. چه کسی جرئت میکنه علناً با عدالت یا کمک به فقرا مخالفت کنه؟ تقریباً هیچ‌کس....

   خلافت عبّاسیان با فداکاری های ایرانیان مستقر شده بود و لذا، استقرار و اقتدار وزیران ایرانگرای برمکی در دستگاه خلافت فصل تازه ای برای ترویج فرهنگ ایرانی بشمار می رفت.ابونواس اهوازی دربارۀ وزیران و دولتمردان برمکی «کُلِ آنان را کریم» می نامد و می...

▪️جاذبه‌ی اقتصاد دستوری همواره بر پایه‌ی مجموعه‌ای از توجیهات به ظاهر منطقی و اخلاقی استوار است. دولتمردان معمولاً وعده‌ی نظم، کنترل، و بالاتر از همه، «عدالت» را در برابر «آشوب» و «بی‌عدالتی» ادعاییِ بازار آزاد سر می‌دهد، اما در عمل، چیزی جز یک توهم معرفت‌شناختی...

حافظ در قرنی زندگی می‌کرد که ایران هنوز از پیامدهای یورش مغول و فروپاشی نظم سیاسی پیشین بیرون نیامده بود. پس از زوال ایلخانان، قدرت میان حکومت‌های محلی دست‌به‌دست می‌شد و فارس نیز شاهد آمدوشد امیران و دگرگونی‌های سیاسی پی‌درپی بود. شیراز، با همه شکوه...

در کانال تلگرام « آرشیو جواد طباطبایی/یادمان فیلسوف» تمامی درس‌گفتارها و سخنرانی‌های ایشان که از سطح وب و کانال‌های تلگرامی جمع‌آوری، مرتب و بارگذاری شده است و از امروز به آن دسترسی خواهید داشت. فیلسوفی که این درس‌گفتارها از اوست شباهتی به هیچکدام از دانشگاهیان...

در دیدگاه نیوتن، میل طبیعی هر جسم، حفظ حالت فعلی‌اش است. جسمِ در حرکت، تمایل به ماندن در حرکت، و جسمِ ساکن، تمایل به ساکن ماندن دارد. نیوتون این میل طبیعی را لَختی (inertia) می‌نامید. حرکت به نیروی خالص (net force) وارد بر جسم بستگی...