مفهوم شجاعت نزد فلاسفهٔ لیبرال به ندرت و به صورت پراکنده مورد اشاره قرار گرفته است، در حالی که این مفهوم جایگاه ویژهای در دل این مکتب داشته، که حتی میتوان از آن به عنوان “جوهرهٔ لیبرالیسم” یاد کرد. به عبارتی، لیبرالیسم بدون شجاعت تهی از معناست. نمیتوان لیبرال بود مگر آنکه انسانی شجاع باشیم. اما این شجاعت معنای مشخصی در این مکتب دارد که در ادامه بدان میپردازم…
۱. شجاعت مسئولیتپذیری
انسان لیبرال فردی است مستقل. چنین انسانی خود را از تکیه کردن به دولت، قبیله و خانواده رها کرده و به معنای دقیق کلمه روی پای خود میایستد. انسان مستقل ناگزیر از تصمیمگیری آزادانه است. در نتیجه وی باید شهامت پذیرش مسئولیت تصمیمات خود را داشته باشد.
۲. شجاعت ریسک و رقابت
انسان لیبرال فردی است که زیستن در عدم قطعیت را داوطلبانه میپذیرد. در این فضا، وی مستقلاً تصمیماتی را میگیرد که پیامدهای مختلفی دارد. انسان لیبرال برای ادامهٔ بقا به جای توسل به دولت تن به رقابت داده و ریسک شکست را به جان میخرد. در نتیجه وی باید شهامت رقابت کردن با سایر بازیگران را بدون دسترسی به انواع رانت و حمایت داشته باشد.
۳. شجاعت اعتماد به سایرین
اصلیترین اتکاء یک فرد لیبرال در زندگی جمعی، شناختی است که بدور از ضمانتهای دولتی، مستقلاً نسبت به اطرافیان خود پیدا میکند و بر اساس همین شناخت ناگزیر از اعتماد و همکاری میشود. همچنین وی باید شهامت سرکوب خوی کنترلگر خود را داشته باشد و با برونسپاری اکثر امور به سایرین، از کلیشهٔ خودکفایی رهایی یابد.
۴. شجاعت پذیرش تفاوت و تنوع
انسان لیبرال فردی است که آزادی را نه فقط برای خود، که برای سایرین نیز به رسمیت میشناسد. بر این مبنا وی باید شهامت پذیرش این واقعیت را داشته باشد که هیچ حقی برای همسانسازی سایرین با خود را ندارد و جرأت زیستن در کنار افراد با تفکرات و خلقیات متنوع را داشته باشد و تا زمانی که تعرض یا تهدیدی متوجهاش نشده، نهایت مدارا با سایرین را به سبک زندگی خود تبدیل کند.
۵. شجاعت ابراز و در اقلیت بودن
انسان لیبرال فردی است که از بیان آنچه که بدان باور دارد و انتخاب سبک زندگی ایدهآل خود نمیترسد. چنین انسانی به سمت منحصربهفرد شدن حرکت میکند و در این مسیر همواره به اقلیت کوچکتری در دل یک اجتماع بزرگ تبدیل میشود. در نتیجه وی باید شهامت طرد شدن، نادیده گرفته شدن و تعارض با بخش بزرگی از جامعه را داشته باشد.
۶. شجاعت نقدپذیری
انسان لیبرال فردی است که بیش از هر کسی منتقد تصمیمات خود است. وی با نگاهی عقلایی به اقدامات خود همواره سعی در بهبود عملکرد خود دارد. در نتیجه وی باید بیاموزد که در زیست جمعی اقداماتش ممکن است مورد انتقاد تند اطرافیانش قرار گیرد و شهامت مواجهه با این انتقادات را در خود بپرورد.
۷. شجاعت ترجیح آزادی به امنیت
انسان لیبرال فردی است که آزادی را بدیهیترین حق خود میداند. وی آگاه است که نیل و یا صیانت از آزادی ممکن است مخاطرات جدیای به همراه داشته باشد. با این همه، وی زیست آزادانه را به سکنا گزیدن زیر چتر امنیت دولت ترجیح میدهد. در نتیجه وی باید شهامت مواجهه با ناامنیهایی که از جانب سایرین و یا حتی دولت برای وی ایجاد میشود را داشته باشد.
لیبرالیسم مکتبی است برای انسانهای قدرتمند و شجاع. انسانهایی که به حقوق خود واقفند و میدانند زیستن تحت لوای حمایتگری دولت، و یا تقید بیچون و چرا به سنتهای قومی – قبیلهای آیندهٔ شومی دارد. در نتیجه سختی استقلال و فردیت را به جان میخرند تا زندگی آزادانهای را برای خود به ارمغان بیاورند.
پ. ن. برای مطالعهٔ بیشتر به هایلایت لیبرلایف: راه و رسم زندگی آزادانه در اینستاگرام رجوع کنید.
دکتر فرزین رحیمی زنوز
