29.8 C
تهران
چهارشنبه 13 خرداد 1405 برابر با 2585 شاهنشاهی
کافه لیبرال
یادداشت و تحلیل

بنیان ذهنیت جمع‌گرا

cafeliberal
مفهوم ذهن گروهی توسط نویسندگان جمع‌گرایی ابداع شد که هدفشان توضیح رویدادهای تاریخی با ارجاع به گروه‌هایی بود که آن رویدادها نسبتی با آنها داشته است. نویسندگان جمع‌گرا در اشتیاق خود برای حذف هرگونه اشاره به افراد و رویدادهای فردی از تاریخ، به یک ساختار...
یادداشت و تحلیل

چپ و کارزار برابری: آیا نزاع چپ و راست یک دعوای حیدری/نعمتی است؟

cafeliberal
آیا نزاع تاریخی چپ و راست یه جور دعوای حیدری/نعمتی است و شبیه کُری خوندن‌های استادیومیه؟ و بایستگی خاصی واسه ورود به این نزاع، وجود نداره؟ در پاسخ باید گفت نخست ببنیم دعوا سر چیه تا بعدش بگیم مهم و واقعیه یا نه....
لیبرالیسمیادداشت و تحلیل

مالکیت و آزادی قرارداد؛ بنیاد مادی آزادی و شرط بقای نظم آزاد

cafeliberal
آزادی، تنها با اعلام لفظی حق پدید نمی‌آید. اینکه در متن قانون نوشته شود انسان آزاد است، مالکیت محترم است و قراردادها معتبرند، برای بنای یک نظم آزاد کفایت نمی‌کند. حق، اگر نهادی برای حمایت از خود نداشته باشد، به اندرز اخلاقی فروکاسته می‌شود؛ و...
یادداشت و تحلیل

اندیشهٔ ایرانشهری: تداوم خرد، عدالت و نظم سیاسی در تاریخ ایران

cafeliberal
اندیشهٔ ایرانشهری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سنت‌های فکری در تاریخ ایران، چارچوبی برای فهم رابطهٔ میان قدرت سیاسی، اخلاق، و هویت فرهنگی ارائه می‌دهد. این مقاله با بررسی ریشه‌های این اندیشه در دورهٔ ساسانیان و تداوم آن در دورهٔ اسلامی، نشان می‌دهد که چگونه مفاهیمی...
یادداشت و تحلیل

ایران و استثناگرایی وجدان غرب

cafeliberal
از دهه ۷۰ میلادی تا امروز، جهان شاهد دگرگونی‌های ژرف و همه‌جانبه بوده است. نظم دوقطبی فروپاشیده، صف‌بندی‌های ایدئولوژیک قدیم از هم گسسته، راست و چپ بازتعریف شده‌اند و بسیاری از روایت‌های سیاسی قرن بیستم فرو ریخته‌اند. با این همه، اما در یک نقطه انگار...
یادداشت و تحلیل

ریشه یابی باور به تئوری های توطئه

cafeliberal
عموما از مردم دور و اطراف خود شنیده ایم که تا حادثه ای ناگوار رخ میدهد فوری به اینکه کار، کار خودشان است ارجاع میدهند مردم به قدری خودشیفته و خود بزرگ پندار اند که حاضر نیستند مسوولیت عقب ماندگی کشورشان رو به عهده گیرند...
یادداشت و تحلیل

سلبریتی سالاری؛ مرگ عقل در سیاست

cafeliberal
زمانی الکسی دوتوکویل درباره نقش مخربان ادیبان در عالم سیاست گفته بود: "بحث های انتزاعی و ادبی درباره سیاست، به نسبت های گوناگون در همه نوشته های این روزگار (دوره انقلاب فرانسه) راه یافته بودند، و کمتر نویسنده یا سراینده ای بود که در یک...
یادداشت و تحلیل

حکومت مستضعفین یا امپراتوری آقازاده‌ها؟

cafeliberal
در دهه‌های گذشته، حکومت ایران همواره تلاش کرده خود را با شعار 《دولت مستضعفین 》مدافع عدالت اجتماعی و دشمن شکاف طبقاتی معرفی کند؛ اما واقعیت زندگی روزمره مردم نشان می‌دهد آنچه در عمل شکل گرفته، نه یک جامعه برابر، بلکه نوعی سرمایه‌داری رانتی و انحصاری...
یادداشت و تحلیل

وقتی حسادت، لباس عدالت پوشید

cafeliberal
وقتی حسادت، لباس عدالت پوشید؛ روایتی از مصادره اموال و سقوط صنعت ایران: در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی، هم‌زمان با رشد شتابان اقتصادی کشور و گام‌نهادن ایران در مسیر صنعتی‌شدن، بخشی از روشنفکران چپ‌گرا با وام‌گرفتن مفاهیمی عاریه‌ای چون «بورژوازی کمپرادور»، «استثمار کارگران»، «سرمایه‌دار...
یادداشت و تحلیل

نسلی که از اینترنت محروم شود، از آینده محروم می‌شود

cafeliberal
قطعی و محدودسازی اینترنت در ایران، فقط یک اختلال فنی یا سیاسی نیست؛ این مسئله مستقیماً روی زندگی، درآمد، آموزش، سلامت روان و آینده میلیون‌ها نفر اثر گذاشته است. امروز اینترنت دیگر یک ابزار لوکس نیست؛ همان‌طور که انسان به خوراک، مسکن، آموزش، بهداشت، پوشاک...
یادداشت و تحلیل

درگیری های نظری زودهنگام سر «پیشرفت» و «هویت»

cafeliberal
نولته می‌خواهد نشان دهد که از همان ابتدا روشنفکران مسلمان دچار دوگانگی بودند: آنان از پیشرفت غرب شگفت‌زده بودند، اما نمی‌خواستند هویت اسلامی را قربانی کنند. به همین دلیل تلاش می‌کردند مفاهیم مدرن غربی را درون سنت اسلامی توجیه کنند. مثلاً برای پارلمان یا حاکمیت...
یادداشت و تحلیل

ماهی سوسیالیستی یا ماهیگیری کاپیتالیستی؟

cafeliberal
سوسیالیسم اصرار داره که به مردم ماهی بده، اما بازار آزاد می‌خواد مردم ماهیگیری یاد بگیرند. اگر شما این ضرب‌المثلِ "ماهی دادن یا ماهیگیری یاد گرفتن" رو به هر کسی بگی، قبول می‌کنه بهتره آدم به کسی ماهیگیری یاد بده. اما...  اما یاد گرفتن ماهیگیری...
یادداشت و تحلیل

 شاهنامه، تاریخ شاهان است/ شاهنامه را با نگاه فردوسی بخوانیم!

cafeliberal
🔹 سنت شاهنامه‌خوانی از سنت‌های نیرومند، زیبا و دیر پای ایرانی است که به خصوص از دوران صفویه به این سو همواره، آیینی همگانی بوده و نقالی، نماد این سنت سترگ و باشکوه است. ایرانیان صدها سال است که نشست‌های شاهنامه خوانی بر پا می‌کنند....
یادداشت و تحلیل

در ضرورت فهم گذار از «براندازی» به «انقلاب»

cafeliberal
حتی پس از اوج‌گیری خیزش «زن‌زندگی‌آزادی»، طیف‌های سیاسی اپوزیسیون نهایتاً به چند دسته‌ی کلی تقسیم می‌شدند: اصلاح‌طلبان رادیکال (که برخلاف همتایان روزنه‌گشایشان خواستار اصلاحات ساختاری بودند)، گذارطلبان (که عبور از نظام با بازنویسی کامل قانون اساسی را هدف قرار داده بودند) و در نهایت «براندازها»...
یادداشت و تحلیل

تئودور هرتزل، رنج ایرانیان، و تدوین استراتژی ملی

cafeliberal
جهان غرب تصور می‌کرد راه تعامل با جمهوری اسلامی و مهار اندیشه صدور انقلاب اسلامی را می‌دانست. بعد از پایان جنگ ایران و عراق، دولت‌های اروپایی و آمریکایی بارها کوشیدند با ترکیبی از مذاکره، تحریم و گاه امتیازدهی، و حتی تهدید به جنگ، رفتار جمهوری...
یادداشت و تحلیل

چند کتابخانه کهن که جهان را متحول کردند

cafeliberal
از بایگانی‌های حقوقی بگیرید تا مراکز آموزش عمومی؛ کتابخانه‌ها همیشه نقش بسزایی در حفظ و حراست از دانش داشته‌اند. با اختراع خط، کتابخانه‌ها به قلب تپنده جوامع انسانی تبدیل شدند، اسناد حقوقی را در خود جای دادند، از آثار ادبی تأثیرگذار محافظت کرده و به‌عنوان...
یادداشت و تحلیل

نیروی برآمده از یگانگی

cafeliberal
اگر از من بپرسند که ایران را در یک سخن چگونه می‌توان خلاصه کرد، خواهم گفت: نیرو در یگانگی است. به‌راستی ایران، این مادرِ بزرگ من، خانه‌ی یکی از گوناگون‌ترین مردمان جهان است، گوناگونی‌ای نه تنها در تبار و جغرافیا، بلکه در ژرفای تاریخ. کمتر...
یادداشت و تحلیل

چرا مجتبی خامنه‌ای را آیت‌الله شرودینگر می‌نامند؟

cafeliberal
در X این لقب را به او دادند و ذهنم درگیر این موضوع شد که چگونه بشر کاملا آگاهانه با تولید ابهام، سعی در کنترل قدرت دارد. از این ابهام و غیاب در ساختن انواع و اقسام شخصیت‌ها در انواع دین‌ها استفاده شده و بسته...
یادداشت و تحلیل

این آخرین نبرده!

cafeliberal
تابستان سال ۲۵۸۳ در بخش پایانی واپسین کتابم نوشتم جنگ ایرانیان از آغاز سده ۱۹ میلادی تا کنون جنگ میان مشروطه و مشروعه، یا شریعت آسمانی و قانون نوشته دست انسان بوده است. انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ نشان داد دستیابی به همه آن خواسته‌های دیگر –...
یادداشت و تحلیل

چرا چپ و اسلام سیاسی فرسوده شدند؟

cafeliberal
برای فهم تحولات سالهای اخیر، باید به دلایل فرسودگی دو گفتمان چپ و اسلام سیاسی پرداخت. این دو گفتمان صرفا به این دلیل به حاشیه نرفتند که رقیبی تازه در میدان ظاهر شد بلکه پیش از آن، در درون خود دچار نوعی فرسایش شده بودند....
یادداشت و تحلیل

واژه‌نامه‌ و منطق چپِ فرهنگی

cafeliberal
Identity Politics | سیاست هویت معنا: رویکردی که کنش سیاسی را نه بر پایه‌ی شهروندِ فردی، بلکه بر اساس تعلق به گروه‌های هویتی تعریف می‌کند؛ هویت به منبع مشروعیت سیاسی بدل می‌شود. منطق کاربردی: حقوق برابر جای خود را به امتیاز گروهی می‌دهد؛ سیاست از...
یادداشت و تحلیل

چه‌گوارا یا آدام اسمیت؟ مساله این بود!

cafeliberal
به دهه‌ پنجاه، به آن فضای بسته‌ی سیاسی و فرهنگی کشور فکر می ‌کنم که مثل دیگر جوانان فکر و ذکرم جست‌وجوی عدالت بود که همیشه در آن دوران رنگ و بوی چپ داشت. شیفته‌ نام‌ها و کتاب‌هایی بودیم که از رنج مردم سخن می‌گفتند....
یادداشت و تحلیل

روشنفکران مومن به دینِ بی‌انصافی؛ روشنفکرانی که فقط چپ نیستند

cafeliberal
شاهزاده رضا پهلوی در پرتو دوگانه‌ی تاریخی نظر و عمل شاید در هیچ دوره‌ای از تاریخ فرهنگ بشر، همچون ایران معاصر، فرهنگ عمومی چنین ناعادلانه علیه سیاستمداران و به سود روشنفکران – عمدتا شاعران و ادیبان – برنخاسته باشد. هرچه سیاستمداری دستاوردهای بیشتری در قلمرو...
ویدئویادداشت و تحلیل

از غرش شیر و تابش خورشید

cafeliberal
در جهانی که رخدادها چنان پُرشتابند که گاه ما را در کناره خیابان تاریخ برجای می‌گذارند، می‌بایست برای جویندگانِ سخنان تازه در این زمانه شتابناک نیز راهکاری می‌یافتیم، راهکاری که همچنین پا‌به‌پای زمانه به پیش رفته باشد و از برترین دستآوردهای جهان اینترنت نیز بهره...

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود تجربه شما استفاده می کند. ما فرض خواهیم کرد که شما با این مسئله موافق هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. تائید بیشتر بخوانید