علی میرفطروس

متن زیر بخشی از گفت و گوی نگارنده با دکتر محمّد عاصمی سردبیر فصلنامۀ کاوه است که ۳۰ سال پیش در شمارۀ ۸۲، فروردین ۱۳۷۵/مارس ۱۹۹۶ آن فصلنامه منتشر شده بود.در سال های سُلطۀ ایدئولوژی های فریبا موضوعاتِ مطروحه در این گفت و گو نوعی...

* اشتباهِ بزرگ رهبران جبهۀ ملّی و  دیگران در «انقلاب اسلامی» نفی و انکار دکتر شاهپور بختیار بود،گوئی اینک بازماندگان همان رهبران و روشنفکران با تخریب شاهزاده رضا پهلوی در تدارک اشتباهِ مرگبارِ دیگری هستند. * با وقوع«هولوکاست اسلامی» و قتل عامِ از قبل برنامه...

* ارزیابى سازمان سیا و برخی سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا ۵ ماه پیش از «انقلاب»: «ایران در وضعیّت انقلابی یا ما قبل انقلابی قرار ندارد...انتظار مى رود که شاه در ده سال آینده نیز همچنان به صورت فعّال در قدرت بماند.» * در حالیکه شاه به...

* روشنفکران ایران با تقلیل آزادی به «آزادی سیاسی» از فهم و درک آزادی های فردی و اجتماعی -خصوصاً آزادی زنان- غافل بودند. * آل احمد:«مخالفتِ روحانیّت با کشفِ حجاب یک عملِ روشنفکرانه بود». *شاه خطاب به رئیس جمهور آمریکا:هیچ کس نمی‌تواند چیزی را به...

* در زمان شاه اسلام به عنوان یک «آرمان حکومتی» بسیار  ضعیف و ناتوان بود چندانکه علی شریعتی و مرتضی مطهری از«حالت نیمه مُرده و نیمه زندۀ دین و وضعیّت بسیار بسیار خطرناک آن»سخن می گفتند. * طرح سرنگونی شاه، ۵ سال پیش از وقایع...

  متن زیر پیشگفتارِ تازۀ کتاب«تاریخ در ادبیّات»است که بزودی در ایرانِ پس از جمهوری اسلامی منتشر خواهد شد. از این گذشته، چاپ های غیر مُجاز آثار نگارنده در خارج از کشور انتشار متن تازه و کامل این آثار (خصوصاً حلّاج و نگاهی نو به...

ایدئولوژی های تمامیّت خواه (فاشیسم،استالینیسم و بنیادگرائی اسلامی)در سودای تسخیر قدرت سیاسی به هر شیوۀ ممکن اقدام می کنند.این ایدئولوژی ها«ارزش»ها و«اخلاقیّات»خود را دارند که با حقوق بشر و آزادی های اساسی انسان  بیگانه است.در فلسفۀ سیاسیِ استالین،هیتلر،موسولینی و آیت الله خمینی،آنچه به هدف اصلیِ نظام خدمت می‌کرد،«اخلاقی»،...

* چرا مصدّق ضمن «ممنوع کردنِ هرگونه تظاهرات ضد سلطنتی»در 28 مرداد از هواداران خود خواست تا«در خانه های شان بمانند و از تظاهرات ضد شاهی خودداری کنند»؟ چرا مصدّق با «کمک خواستن از توده های مردم از طریق رادیو » و یا با«توزیع سلاح...

* در فاصلۀ چاپ نخستِ کتاب«آسیب شناسی یک شکست» تا کنون بیش از بیست تن از پژوهشگران «کودتا در 28 مرداد» را نفی و انکار کرده اند. * تبلیغات حزب توده و شکاف عمیقی که مفهوم «کودتا» در ذهن و ضمیر روشنفکران ایران پدید آورد...

سخنان نفرت انگیز دکتر سروش در بارۀ آیت الله خمینی به عنوان«مردمی ترین و با سوادترین رهبر تاریخ ایران» و  ادبیّات بی ادبِ وی در بارۀ شاهزاده رضا پهلوی نشانه هائی از این«یائسگی فکری» یا «فرار عقل»است....

۱ مى آيد با پاى پينه از ميانۀ شاليزار با بازوانى شعله ور از كار با دست هائى ـ كه در حريق تطاول و تاول مى سوزد مى آيد بيل بلندش بر دوش و با لبى خاموش بذرِ زمزمه اى را بر جاده هاى قريه...

  در سال های خاموشی و فراموشی سخن گفتن از رضا شاه و اصلاحاتِ ایرانسازِ وی نوعی«کُفر» یا «بدعت»بشمار می رفت و می توانست باعثِ خشم«روشنفکران همیشه طلبکار»گردد ولی اینک،دوران رضا شاه و محمد رضاشاه در مرکز بازاندیشی های تاریخی قرار گرفته است.این پیروزی نظری...

  مسئلۀ ظهور رضا خانِ سردارسپه و تجدّدِ دورانِ رضاشاه  از مباحثِ مشاجره انگیز در تاریخ معاصر ایران است که بخاطر سیطرۀ تحلیل های حزب توده، این مسئله نیز (مانند رویداد 28 مرداد32 و غیره) از حوزۀ «موضوعات تاریخی» خارج و به منازعات سیاسی - ایدئولوژیک آلوده...

مواضع رهبران سیاسی و روشنفکران ما  در انقلاب اسلامی«یکی داستان است پُر آب چشم»که گوشه ای از آن را به دست داده ام. دکتر یرواند آبراهامیان پژوهشگری است که کوشیده تا روایتی از تاریخ معاصرایران به دست دهد، کتاب«ایران بین دو انقلاب»نمونۀ برجسته ای از این کوشش...

ناتوانی رژیم جمهوری اسلامی در پاسخ به اولیّه ترین و اساسی ترین نیازهای مردم ایران(مانند هوای سالم، آب، نان ، برق و…) جنبش های اعتراضی متعدّدی را به دنبال داشته که جنبش «زن، زندگی،آزادی» بهترین نماد و نمونۀ آن بود.این شعارها چکیدۀ آرزوهای ملّتی است...

  کسانی که به رابطۀ من با شاهزاده رضا پهلوی  آشنا هستند می دانند که در همۀ این سال ها-به دور از تعارفاتِ گمراه کننده-سخنی جز به صداقت و صراحت نگفته ام به این امید که با عبور از گذشتۀ ناشاد(مانند رویداد 28 مرداد، انقلاب اسلامی...

سخن محمدعلی فروغی در کنفرانس صلح پاریس(1919) پس از گذشتِ 100سال گوئی امروز نیز سرشت و سرنوشت ایران را تشکیل می دهد: -«ایران باید صدا داشته باشد...ایران افکار عامه ندارد.اگر افکار عامه می‌داشت به این روز نمی‌افتاد و همۀ مقاصد حاصل می‌شد. اصلاحِ حالِ ایران...

در آن شرایطِ سوخته و سوگوار بود که وقتی سپاهيان «قُتيبه» نیز سيستان را به خاک و خون کشیدند، مردی چنگ‌نواز،در کوی و برزنِ شهر – که غرقِ خون وُ آتش بود-از کشتارها و جناياتِ «قُتيبه» قصّه‌ها می‌گفت و اشکِ خونين از ديدگانِ آنانی که...

تاریخ معاصر ایران چونان آئینۀ شکسته ای است که تصاویرِ کج وُ معوجی از چهره های سیاسی ارائه می دهد، خصوصاً که این« آئینه» به زنگارِ ایدئولوژی های فریبا (چه دینی و چه لنینی) نیز آغشته است . بر ما است که با روانی روشن...

   صدمین سالِ رویدادِ سوم اسفند1299 و فراز آمدنِ رضا خانِ سردار سپه  به پادشاهی، فرصتی بود تا بسیاری از پژوهشگران به چگونگی این رویدادِ بزرگ و سرنوشت ساز  بپردازند. در بارۀ مفهوم «کودتا » و  إتلاقِ آن به رویداد سوم اسفند-چنانکه سید ضیا طباطبائی نیز...

*طنزِ تلخِ تاریخ این بود که چند روز بعد از سخنرانی هُشدار دهندۀ شاه مبنی براینکه:«بین ما و قدرت های امپریالیستی  برخوردی روی می دهد»، مبارزۀ مسلّحانه در «سیاهکل» علیه شاه  آغاز شد! *«مبارزه مسلحانه: هم استراتژی، هم تاكتیک»- در واقع – تیرِ خلاصی بود...

   «بیداری ها و بیقراری ها» نوشته هائی است«خطی به دلتنگی» که  می خواست نوعی«یادداشت های روزانه» باشد،دریغا که -گاه- از«خواستن»تا «توانستن»،فاصله  بسیار است. در سال های مهاجرت نامه های فراوانی به دوستانم نوشته ام که متضمن بسیاری از دیده ها و دیدگاه های نگارنده است.دریغا...

   هانا آرنت  شجاعت را بزرگ ترین فضیلتِ یک فردِ سیاسی  می داند، در حالیکه بسیاری از «معمارانِ تباهیِ امروز» بدون شجاعتِ اخلاقی – هنوز – از عملکردهای دیروزِشان در «انقلاب شکوهمندِ اسلامی» دفاع می کنند!...

*به خاطرِ مخالفت شدید روحانیّون ، کشف حجاب در زمان رضاشاه  با موانع و مشکلات فراوانی همراه بود. *تجدّد آمرانۀ رضاشاه کوشید تا جامعۀ ایران را از«اُمّت» به «ملّت» تبدیل کند. * سازمان های چریکی و مارکسیستیِ ترکیه به «کمال اتاتُرک» احترام می گذاشتند و...