cafeliberal
کافه لیبرال؛ ده سال در مسیر آزادی و اندیشه
ده سال از آغاز فعالیت «کافه لیبرال» میگذرد؛ ده سالی که در آن، این سایت اینترنتی تلاش کرده است فضایی برای گفتوگو درباره آزادی، سیاست، اقتصاد، فلسفه و جامعه فراهم کند. ده سال در دنیای اینترنت زمان کمی نیست؛ در این مدت، فناوریها تغییر کردهاند،...
زیرساخت اخلاقی اقتصاد آزاد
◻️آیا اخلاق و اقتصاد آزاد دو دنیای متفاوت از هم هستند یا برعکس مکمل همدیگرند؟ شاید برای کسانی که آدام اسمیت را به عنوان پدر سرمایهداری میشناسند و این نوع مفاهیم را هم نه از متفکران مدافعش بلکه از مخالفانش آموختهاند مایه تعجب باشد اگر...
آنگاه که تماشاگر بخشی از صحنه میشود
ما معمولاً فکر میکنیم تاریخ چیزی است که دیگران ساختهاند، تا روزی که بفهمیم خودمان یکی از همان «دیگران» بودهایم. در ابتدا تاریخ برای ما روایت است؛ مجموعهای از نامها، تصمیمها و اتفاقاتی که در گذشته رخ دادهاند. اما لحظهای در زندگی هر انسان میرسد...
آزادی به چه معنا است؟
آزادی صرفاً به معنای زندانی نبودن یا برده نبودن نیست. آزادی به معنایِ آن است که تو بدون محدویت های ظالمانه تحمیل شده از سویِ دیگران از جمله آنان که در قدرت قرار دارند، حق داشته باشی آن گونه که خودت انتخاب کرده ای، عمل...
کُنش انسانی؛ اثر لودویگ فون میزس + دانلود نسخه چاپی
این منتقدان درک نمیکنند که پیشرفت فوقالعادهی بشر در زمینههای تکنولوژی از پیامدهای اعمال سیستمهای لیبرالی است که خود حاصل آموزههای اقتصادی است. چراکه نظریات و ایدههای اقتصاددانان کلاسیک به حذف قوانین قدیمی، سنتها و تعصباتی منجر شد که بر صنعت اعمال شده بود و...
ریشههای سوسیالیستی نازیسم و فاشیسم
«مدتها پیش از ظهور نازیها، سوسیالیستهای آلمانی و ایتالیایی از روشهایی استفاده میکردند که نازیها و فاشیستها بعدها بهرهبرداری مؤثری از آنها کردند. ایفای نقش یک حزب سیاسی که تمامی ابعاد زندگی فرد را از گهواره تا گور در بر میگیرد و مدعی هدایت افکار...
دولت و دور باطل مداخله در بازار
یه سوال که همیشه فکر ما رو مشغول میکنه، اینهکه چرا با وجود مداخله دولت در قیمتها — که مثلاً قراره باعث کنترل قیمتها بشه — باز اقلامِ مثلاً تحت کنترل گرون میشه....
توجه، توجه! ما سرانجام در حال آزمایش سوسیالیسم «واقعی» هستیم.
رفیق، به جمهوری باشکوه خلق «مدینه فاضله جدید» خوش آمدید؛ جایی که دولت همه چیز را فراهم میکند و شما نیز همه چیز را به دولت پیشکش میکنید....
انقلاب ۵۷ انقلاب ادبا و شعرا؟
نگاهی به زندگی انقلابیون ۵۷ کنید؛ بیشترشان عنعنه گو، مترجم ادبی، نویسنده آبکی و شاعران ایدئولوژیک بودند. انقلابهایی که توسط ادبا، روشنفکران و نظریهپردازان ایدئولوژیک هدایت میشوند، اغلب سرشتی متفاوت و در عین حال خطرناکتر از سایر تحولات سیاسی دارند....
بلیت بختآزمایی برای فردوسی
وقتی در آغاز قرن چهاردهم خورشیدی سیاستمدارها و نخبگان ایرانی دنبال این بودن که هویت ملی ایرانی رو دوباره بازتعریف و تقویت کنند، اسم فردوسی هم باید بیشتر از قبل زنده میشد. برای این منظور یه نهاد دولتی به وجود اومد: «انجمن آثار ملی» در...
ایرانگرایی؛ از تیر آرش و خامه فردوسی
ایرانگرا کیست؟ تاریخچه دگردیسی این واژه، چه نام ونشان و چه درونمایهاش چیست؟ واژه ایرانگرایی در ذهن شنونده یاد آور کدام ویژگیها است؟ آیا می توان ایرانگرایی را یک گفتمان نامید، یا باید آن را یک ایدئولوژی دانست؟ جایگاه زبان پارسی در این نگرش کجا...
وقتی روشنفکر، اسطوره را چپکی میخواند
در این ویدیو به سراغ سخنرانی جنجالی احمد شاملو در دانشگاه برکلی میرویم؛ جایی که او روایتی کاملاً متفاوت از فردوسی، فریدون، کاوه، ضحاک و انوشیروان ارائه میکند. ادعاهای شاملو را قدمبهقدم، از منظر تاریخی و فلسفی بررسی میکنیم و میپرسیم: مرز میان نقد یک...
صد سال فراموشی: چرا پیروزی مکتب اتریشی بر مارکس سانسور شده است؟
پرونده فکری علیه مارکسیسم، بیش از یک قرن پیش بسته شد. سختترین و ویرانگرترین ضربات را مکتب اقتصادی اتریش بر آن وارد کرد؛ اما نکته عجیب اینجاست که بهندرت کسی آن استدلالهای پیروز را تدریس میکند....
فلسفیدن بر بستر شاهنامه
حتما شنیدهاید که میگویند «زبان فارسی زبان مناسبی برای فلسفه نیست». مدعیان گاه به برخی اصطلاحات فلسفی اشاره میکنند که معادل فارسی مناسبی ندارند؛ مترجمان یا برای بازگرداندن آنها به فارسی به مشکل میخورند، یا اساسا قید این کار را میزنند و از خود واژهی...
روشنفکری ایران امروز با چپ (بخوانید کمونیسم) وداع میکند!
امروز باید یکبار برای همیشه با این گزارهی کهنه که «روشنفکری در ایران چپ است» وداع کنیم. دستکم در ایران امروز، دیگر چنین نیست و ازاینپس نیز نخواهد بود. بهواسطهی علایق و فعالیتهایم، با شمار زیادی از اقتصاددانان، فلسفهخواندگان، شاعران، نویسندگان و مترجمان داخل ایران...
منافع ملّی و رشد ثروت ملت دوروی یک سکهاند
«منافع ملی» نه یک مفهوم صرفا سیاسی است و نه میتواند برساختهای دستوری باشد، بلکه تحقق آن حاصل همافزایی صلحآمیز ارادههای آزاد آحاد ملت در بستر یک ساختار حقوقی در جهت برآورده کردن نیازها و خواستههای متقابل آنهاست....
ضرورت بازاندیشیِ برخی مفاهیم در تاریخ ایران(بخش 1)، علی میرفطروس
مفهوم میهن، خودآگاهی تاریخی، حسِّ ملّی و ایراندوستی در ایرانِ پس از اسلام سابقه ای دیرینه دارد ولی «قالب بندی تاریخ ایران بر اساس تاریخ اروپا»باعث شده تا این مفاهیم در نزدِ روشنفکران ایران ناشناخته بمانَد....
از سال ۵۷ تا امروز، قیمتها ۱۶۰۰۰ برابر شدهاند
این گزارش به بررسی روند **تورم افسارگسیخته** و کاهش شدید **قدرت خرید مردم** ایران در دوران پس از انقلاب میپردازد. محتوای این منبع نشان میدهد که چگونه در طول دهههای گذشته، قیمتها در تمامی دولتها به صورت **پلکانی و صعودی** افزایش یافته است. طبق آمار...
سنجش کارآمدی نظم حقوقی و توجیه عقلانی گذار از آن: رویکردی اقتصادی به گزارههای تجویزی
اخلاقیات، حقوق و سیاست در قلمرو گزارههای تجویزی قرار دارند؛ علومی که مرزهای «باید» و «نباید» را ترسیم میکنند. با این حال، یک گزاره تجویزی هرگز نمیتواند قائمبهذات و معطوف به فردِ تنها در یک جزیره متروک باشد. تجویز، ماهیتاً امری بینالاذهانی و جمعی است...
کاپیتالیسم و هیولای انحصار
از عجایب عصر جدید اینکه چپ از پدیدهای تحت عنوان «انحصار» هیولا ساخته و مردم رو هم متقاعد کرده وجود این هیولا به دلیل کاپیتالیسم، یعنی بازار آزاد و اقتصاد لیبراله. برای اینکه ببینید این حرف چقدر عجیب و نامعقوله، مثل اینه که کسی بگوید...
پـول، در چیستی و چرایی اهمیت آن
پول یکی از بنیادیترین نهادهای تمدن بشری است؛ نهادی که بدون آن، شکلگیری یک اقتصاد پیچیده و گسترده تقریباً ناممکن خواهد بود. بسیاری تصور میکنند پول صرفاً ابزاری برای خرید و فروش است، اما در واقع، پول وسیلهای برای هماهنگی میان فعالیتهای اقتصادی میلیونها انسان...
فرانک و فریدون در شاهنامه
تاریخ و اساطیر ایران همواره در پیوندی ناگسستنی با یکدیگر زیستهاند. شاهنامهی حکیم ابوالقاسم فردوسی، صرفا روایتی از گذشتههای دور نیست، بلکه نقشهای ساختاری از روانشناسی سیاسی و اجتماعی جامعه ایران در مواجهه با استبداد است. یکی از درخشانترین و در عین حال غریبترین فرازهای...
رابطهٔ جیب شما با دمپایی پشمالو
شما فهرستی از نیازها دارید که به دقت ترجیحبندی شده. بعیده با صد میلیون سه روز برید استانبول و ۲۷ روز باقیمونده نون خشک بخورید. قطعاً سفر پایین فهرست ترجیحات شماست. نه شما، همهٔ مردم همینند: اول شکم، بعد سرپناه، بعد رفتوآمد، بعد هزینههای ارتباطات،...

