اثر ماندگار هنری هازلیت، «اقتصاد در یک درس» (۱۹۴۶)، از مهمترین متون مقدماتی در دفاع از نظم بازار و سرمایهداری مبتنی بر مبادله داوطلبانه است.
دعوی اصلی کتاب این است که تحلیل اقتصادیِ صحیح مستلزم آن است که نهفقط به آثار آنی و مرئی یک سیاست، بلکه به پیامدهای دیرپاتر و نامرئیِ آن بر تمامی کنشگران اقتصادی توجه شود.
هازلیت در سراسر کتاب، خطاهای متداول در استدلال اقتصادی را یکبهیک واسازی میکند.
به نظر او، مداخلات حکومتی — مانند تعرفه، حداقل دستمزد، سقف و کف قیمتی و یارانه — با مختل کردن سیگنالهای قیمتی و انحراف ساختار تولید، نتایجی به بار میآورند که غالباً از چشم عموم پنهان میماند اما در عمل به کاهش کارایی تخصیصی و اتلاف منابع کمیاب میانجامد.
او در بازخوانی مشهور مغالطه پنجره شکسته نشان میدهد که ویرانی یا اشتغالزایی مصنوعی از طریق هزینهکرد اجباری عمومی ثروت جدید خلق نمیکند؛ بلکه فقط منابع را از مسیرهایی که میتوانستند در خدمت ترجیحات واقعی مصرفکنندگان و سرمایهگذاری مولد قرار گیرند، به مسیرهایی سیاسی و کمبازده منتقل میکند.
این کتاب، با وجود ایجاز و نثر روانش، دفاعی نیرومند از آزادی مبادله و سیاست عدم مداخله (لسهفر) عرضه میکند و تأکید میورزد که نظام قیمتها در یک بازار آزاد، از طریق فرآیند هماهنگی عرضه و تقاضا، کارآمدترین شیوه برای هماهنگسازی کنشهای پراکنده افراد، تخصیص سرمایه و بهبود رفاه مادی است.
از این رو، برای هر خوانندهای که بخواهد مبانی اقتصاد و پیوند آن با آزادی فردی را درک کند، «اقتصاد در یک درس» همچنان اثری اساسی و خواندنی است.
در همین رابطه:


