34.8 C
تهران
شنبه 22 مرداد 1401 20:04
کافه لیبرال

اقتصاد دولت محور

📍مطالعات نظری و مشاهدات کاربردی و تجربه کشورها نشان داده‏اند که: شعار مزبور، از اساس دارای اشكال بوده و مخصوص اقتصادهای کنترلی مثل اقتصاد ایران برای ايجاد كنترل بيشتر دولت بر اقتصاد مورد استفاده قرار مي‏گيرد.

▪️یکی از مهم‏ترین دلائل عقب‏ماندگی کشورهای یادشده اینست که آن‏ها به دلیل گرایش به تفکر سوسیالیسم یا کمونیسم، از یک اقتصاد دولتی برخوردارند؛

به ‏عبارت دیگر، سازوکارهای نظام سرمایه در اختیار مردم نیست و در انحصار دولت قرار دارد.

بدیهی است که گرایش دولتی شدن اقتصاد، از ایدئولوژی فلسفی رهبران همان کشورها منبعث می‏شود؛ رهبرانی که هنوز در اندیشه کنترل جوامع خود در مظاهر مختلف هستند.

💲اقتصاد دولت محور، ضمن آن‏که عدم کارائی را در کل جامعه تسری می‏دهد؛ بواسطه کنترل بر سازکاروهای نظام سرمایه، فساد را در زوایای مختلف اقتصاد و جامعه به‏جریان می‏اندازد و کارگزاران حکومتی را اگر به فساد نکشاند، قطعا با عدم کارآئی مواجه خواهد كرد.

▪️که نتیجه آن، عقب‏ماندگی کشور است که درضمن هیچ‏گونه نظارتی از طرف روشنگران، متفکران و اندیشمندان جامعه و به‏طور کلی اصحاب رسانه و مطبوعات بر آن مترتب نخواهد بود؛ چراکه امکان بازرسی و نظارت اصحاب فکر و قلم از طرف گروه‏های فشار و سازوکارهای دولتی، سلب می‏شود.

💲بنابراین، در چنین شرایطی هرآن‏چه که کارگزاران دولتی انجام دهند، “حق” مطلق تلقی شده و هرگونه مخالفت یا انتقاد از آن، تشویش اذهان عمومی، برهم زدن امنیت ملی و…. تصور خواهد شد که باید به شدیدترین صورت، برخورد شود.

▪️بدین‏صورت درحالی‏که وظیفۀ گروه‏های روشنگری مزبور در اقتصادهای غیردولتی مراقبت از تخلفات احتمالی سرمایه‏داران در ابعاد مختلف اقتصادی-اجتماعی و سیاسی و مشارکت محتمل برخی از کارگزاران دولتی با آن‏ها و به‏طور کلی شفاف کردن اوضاع جاری نزد اذهان عمومی جامعه است.

💲در اقتصاد و جامعۀ کنترلی ایران، این امر به ‏منزله درگیری و رو در روئی متفکران و اصحاب قلم با دولت محسوب می‏شود. یکی از وظایف بارز دولت در اقتصادهای آزاد، حراست و حمایت از اقدامات اصحاب قلم و فکر در مقابل زیاده ‏خواهی‏های نظام سرمایه ‏داری است.

درحالی‏که همزمان، مقابله با زیاده ‏خواهی‏ها، ناکارائی‏ها، فساد و تخلفات اقتصادهای دولتی می‏تواند عواقب سختی درپی داشته باشد و کسی هم حمایت از منتقدین را به‏عهده ندارد.

🔅آزادی فعالیت اصحاب فکر و قلم در اقتصادهای آزاد آن‏چنان گسترش می‏یابد که آن‏ها اجازه دارند به ‏طور مستدل، بالاترین مقام سیاسی کشور را به چالش بکشانند و او را از اریکه قدرت به‏زیر اندازند.

▪️درحالی‏که در جوامع کنترلی، کمترین انتقاد از رهبران، جرم تلقی شده و مستجاب مجازات است و در آزادترین شرایط، متفکرین و منتقدین همیشه باید با استعاره و کنایه حرف‏های خود را بازگو كنند، اگر می‏خواهند از تیغ حاکمیت درامان باشند.

به ‏عبارت دیگر، در نظام های کنترلی، کسی را یارای مقابله با عقب‏افتادگی و پسرفت جامعه نیست و بنابراین نظام کنترلی، باعث تشدید وخامت عقب‏افتادگی می‏شود، بدون آن‏که کسی بتواند علامت سئوالی در مقابل آن بگذارد و رهبران سیاسی کشور را مورد بازخواست قرار دهد.

💲شاید به همین دلیل باشد که نئوکلاسیک‏های اقتصادی به اصرار می‏گویند که تنها کشورهائی می‏توانند از اقتصاد آزاد برخوردار شوند که از نظام سیاسی مردم‏سالار بهره  ‏مند باشند.

به ‏عبارت دیگر، هرکجا اقتصاد دولتی مشاهده شود، نمایان‏گر آنست که نظام سیاسی در آن کشورها به ‏طور واقعی مردم‏سالار نیست، هرچند شعارش را بدهند و تفکر اقتصادی کنترلی بر تمامی زوایای جامعه رخنه نموده است.

نظام سیاسی مردم‏سالار وظیفه دارد که تبعات منفی نظام سرمایه ‏داری را که از مظاهر نظام اقتصاد آزاد است، کنترل كرده و عدالت نسبی در جامعه استوار سازد، درحالی‏که در اقتصادهای دولت سالار که سازوکارهای سرمایه را در ید قدرت خود قرار داده است، تمامی مفاسد و تبعات منفی آن‏را نیز در خود هضم خواهد كرد و هیچ‏کس را یارای مقابله با آن و تصحیح روند نیست.

💲 در اقتصادهای مردم‏سالار، دولت به حرف اقتصاددانان گوش داده و به علمی بودن اقتصاد اعتقاد دارد،‌ درحالی‏كه در نظام های کنترلی عكس آن صادق است.

✍🏼دکتر دهقانی-اقتصاد و توسعه

مطالب بیشتری که ممکن است مورد علاقه شما باشند

اثر گلوله برفی: استراتژی خروج از شرایط موجود در گفتگو با بهکیش، غنی نژاد و نیلی

cafeliberal

اقتصاد کینزی برای احمق ها*!

cafeliberal

تیشۀ طلا بر ریشۀ اقتصاد

cafeliberal

فردریش هایک و بازار

cafeliberal

هزینه تولید نفت ایران از قیمت نفت پیشی گرفت

cafeliberal

اهداف خصوصی سازی در جهان چیست؟

cafeliberal

این وب سایت از کوکی ها برای بهبود تجربه شما استفاده می کند. ما فرض خواهیم کرد که شما با این مسئله موافق هستید ، اما در صورت تمایل می توانید انصراف دهید. تائید بیشتر بخوانید

ajax-loader