در خیزش ملی ایرانیان علیه رژیم جمهوری اسلامی، حضور پرچم شیروخورشیدنشان بسیار برجسته است. «بهرام راستی» در شماره ۱۱ «فریدون» به محبوبیت این نشان در میان ایرانیان از روزگار باستان تاکنون پرداخته است.
او در بخشی از یادداشت مینویسد:
«از دیگر نشانهای رایت ایرانیان در شاهنامه، نشان شیر است؛ نماد سنتی قدرت و جانور دیگری که پیوندی ناگسستنی با خورشید دارد. برای نمونه از میان پادشاهان و پهلوانان شاهنامه، درفش گودرز شیرپیکر است و فریبرز و کاووس درفشی خورشیدپیکر دارند.
یا بالای نیزهای که پرچم رستم و فرامرز را تشکیل میداد با سردیس شیری زرین آراسته شده بود. همچنین سراپردهی پادشاه ایران در میدان نبرد درفشی خورشیدپیکر بر فراز داشت. درواقع خورشید و شیر نشان ویژهی کسانی بود که از لحاظ جایگاه و مقام بر دیگران برتری داشتند. شاید بههمیندلیل نقشمایهی مرکزی شکار شاهان معمولا با شیر است.
میدانیم که خورشید جلوهی تابانِ ایزد میثرَه (میترا/مهر) است، تا آنجا که گاه با او یکی میشود. میثره، ایزد کهن هندوایرانی، خدای پیمانها و جنگ بهشمار میرفت. بههمیندلیل میان جنگجویان و پادشاهان، که بر توانمندیهای رزمی خود تاکید میورزیدند محبوبیت بسیار داشت، و یا هرآنجا که پیمانی بسته میشد و نیاز به میانجی بود.
یشتِ دهم، یکی از بزرگترین یشتهای اوستا، به ستایش ایزد مهر اختصاص دارد. در این سرودهها، در کنار ویژگیهای منحصربهفرد مهر، مانند دارندهی هزارچشموگوش که از آسمان، همچون خورشید، نظارهگر سرزمینها و پیمانهاست، به رزمافزارهای او هم اشاره میشود.
شیر، مظهر توان و نیرو و نمایندهی خورشید، گاه بهعنوان نگهبان کاخ پادشاهان و دوردارندهی نیروهای زیانرسان هم بهکار میرفت. برای نمونه نقش شیرهای غران را بر آجرهای لعابدار و رنگین برجایمانده از کاخ داریوش هخامنشی در شوش یا سرستونهای کاخ آپادانا در تختجمشید میتوان دید.
در روزگار باستان، هم خورشید (مظهر خدای مهر) و هم شیر (نشان توان و اقتدار) بهگونهای با شاهان مرتبط بودند. چنانچه میانرودیان، سرآمدان دانش ستارهشناسی، طالع شهریاران را در صورت فلکی شیر میدیدند.
همچنین در ایران جشن مهرگان (شانزدهم مهرماه) را جشن شاهان و خسروان مینامیدند. و پادشاهان ساسانی، در این جشن تاجی با چهرهی خورشید بر سر میگذاشتند».
.بهرام راستی / پاییز ۲۵۸۴ شاهنشاهی (۱۴۰۴)
صورت کامل یادداشت را در «فریدون» بخوانید:
https://www.fereydoun.org/articles/iran-flag-symbols
