«لیبرالیسم آب زمانۀ ماست … در نهادها، فرهنگ و روابط روزمره تنیده شده و شخصیت ما را شکل داده است.»
این کتاب توضیح میدهد که لیبرالیسم فقط یک نظریه سیاسی یا چارچوب حقوقی نیست بلکه نوعی شیوه زیستن و ساختار اخلاقی و روانی انسان در دموکراسی مدرن است. نویسنده استدلال میکند که بسیاری از افراد حتی بدون آن که رسما نظریه لیبرالیسم را بدانند به شکل لیبرال زندگی میکنند، زیرا ارزش های لیبرالی در فرهنگ، نهادها و عادت های روزمره جامعه نفوذ کرده و شخصیت ما را می سازد. او می گوید لیبرالیسم مانند آب برای ماهی است، آن قدر در زندگی ما جاری است که نبودش را نمی توانیم تصور کنیم.
«لیبرالیسم آب زمانۀ ماست … در نهادها، فرهنگ و روابط روزمره تنیده شده و شخصیت ما را شکل داده است.»
هدف کتاب این است که نشان دهد لیبرالیسم تنها مجموعه قوانین عمومی نیست بلکه به شکل گیری منش فردی، احساسات، واکنش ها و نحوه برخورد ما با دیگران شکل می دهد. به بیان نویسنده لیبرالیسم نه فقط عقلانی بلکه عاطفی و رفتاری نیز هست و نوعی بسته کامل فکری و احساسی و عملی را تشکیل می دهد.
کتاب سه هدف دارد:
توصیفی: نشان می دهد چگونه لیبرالیسم عملاً شخصیت اخلاقی ما را میسازد.
ارزشی: توضیح می دهد که لیبرالیسم یک زندگی خوب و پربار فراهم میکند.
عملی: معرفی تکنیکهایی برای «ورزشهای روحانی لیبرالی» جهت تقویت و پرورش منش لیبرال.
لوفِور با تکیه بر جان رالز، لیبرالیسم را «یک شیوۀ اخلاقی و روانشناختی برای زیستن» تعریف میکند که ریشه در ایدهٔ جامعه بهمثابۀ یک نظام عادلانه همکاری دارد.
لیبرالیسم از نظر او شامل سه عنصر اصلی است:
آزادی شخصی و خودسازی
انصاف، احترام و همزیستی
مسئولیت اخلاقی فردی
در همین حال، کتاب تأکید میکند که لیبرالیسم در بحران است نه برای نخستینبار، بلکه چون همیشه چنین بوده. اما امروز خطر اصلی نه نیروهای ضدلیبرال، بلکه فرسایش تدریجی ایمان به این نظام و رشد لیبرالیسم سطحی و مزورانه است. در نبود بازسازی اخلاقی لیبرالیسم، جهان بهسمت دو سرنوشت سوق میرود: احیای اصیل لیبرالیسم یا گذار به بیعدالتی و اقتدارگرایی.
در کل، کتاب دفاعی است از این ایده که:
لیبرالیسم فقط قانون نیست؛ تمرین روزانه برای آزاد، منصف، متواضع و مهربان بودن است.
یک روش زندگی که نیازمند آگاهی، مراقبه اخلاقی و پرورش فضیلت است، نه فقط رأیدادن و شعار. زندگی لیبرالی واقعی، تمرین است، نه عادت؛ انتخاب، نه پیشفرض؛ و اگر انسان آن را جدی بگیرد، میتواند معنایی عمیق و یک منش اخلاقی ظریف و انسانی بیافریند.
